İçeriğe geç
λemmaakademi
Seçim

Online LGS matematik özel dersi işe yarıyor mu?

Online birebir ders için “para mı gidiyor?” sorusunu, oran uydurmadan hangi öğrenme işaretleriyle değerlendirebileceğinizi anlatır.

Muhammed Erin — Matematik Öğretmeni · Son güncelleme

Online birebir ders, yalnızca ekranda buluşulduğu için işe yarar ya da yaramaz hâle gelmez. Çocuğun aktif soru çözmesi, yanlışına geri dönüş alması, derste takıldığı yeri söyleyebilmesi ve ders sonrasında benzer soruyu kendi başına deneyebilmesi varsa öğrenmeyi destekleyebilir. Bunlar yoksa kanal değişse bile dersin ne kattığını görmek güçleşir.

Bu sayfanın veri sınırı

Online birebir LGS matematik dersinin etkisini ölçen kendi verimiz yoktur. Bu yüzden burada başarı oranı veya kanal üstünlüğü verilmez.

Online ders neyi değiştirir, neyi değiştirmez?

Online ortam, öğretmenle öğrencinin aynı odada olmasını değiştirir; öğrenmenin kanıtını değiştirmez. Veli, ders sonunda çocuğun ekrandaki çözümü izleyip izlemediğine değil, benzer bir soruda kendi adımını kurup kuramadığına bakabilir. Ekrandan anlatımın ölçülen biçim özellikleri için S1 ölçüm sayfası ayrı bir kaynak sunar; bu ölçüm online birebir dersin etkililiğini kanıtlamaz. Güven ve yorum soruları ise Online özel ders güvenilir mi? sayfasının kapsamındadır.

Online ders hangi koşullarda öğrenmeye alan açar?

Kanalın tek başına hüküm vermediği yerde, ders içindeki görünür işler yol gösterir: çocuk soruyu kendi yazar, çözümünü açıklar, yanlışını duyar ve sonraki denemede o yanlışa geri döner. Veli, dersin bu parçalarını bir arada görmüyorsa “online ders işe yarıyor mu?” sorusunu henüz cevaplayacak kanıta sahip değildir.

Bu tabloda sayısal veri yoktur; Q1 için ölçülmüş sonuç verisi bulunmadığından oran yerine velinin gözleyebileceği koşullar gösterilir.
KoşulNeden izlenir?Veli bunu nasıl görür?
Çocuk çözüm adımını kendisi kurarAnlatımı dinlemek ile soruyu çözmek ayrıdırDers sonrasında benzer bir soruyu çocuğun kendi kâğıdında denemesini ister
Yanlışın nedeni konuşulurYalnız doğru cevabı görmek, aynı yanlışı ayırt etmeyi göstermezÇocuk hangi adımda takıldığını kendi cümlesiyle söyleyebilir
Sonraki ders önceki zorlanmaya dönerDers planı çocuğun ihtiyacına göre değişebilirVeli, önceki dersten kalan sorunun yeniden ele alındığını görür

Bu tablo, etkililik oranı vermez ve bir üstünlük iddiası taşımaz.

Hangi çocuk online derste daha çok zorlanabilir?

Çocuğun ekrana bakmak istememesi tek başına uyumsuzluk veya başarısızlık anlamına gelmez. Asıl soru, ders sırasında ve sonrasında öğrenme işinin görünür kalıp kalmadığıdır. Çocuk sorusunu söyleyemiyor, çözüm denemiyor veya ders bitince nerede takıldığını anlatamıyorsa veli bu durumu öğretmenle paylaşmalıdır. Dersin araçları ve işleyişi için online birebir ders nasıl işler? sayfası daha uygun yerdir.

Veli, dersin katkısını nasıl takip edebilir?

Takip, puan tahmini yapmak değildir. Veli her dersin ardından kısa bir iz bırakabilir: hangi soru türü işlendi, çocuk hangi adımda zorlandı, sonraki denemede neyi kendi başına yapabildi? Bu notlar, yalnız “ders iyi geçti” duygusundan daha somut bir konuşma zemini sağlar. Online ile yüz yüze biçimlerin tam karşılaştırması için Online mı yüz yüze mi? sayfasına bakın.

Online derste ne görüyorum

Açıkçası 1 ayda 8 net arttıran bir öğrencim de oldu, 5 ayda 4 net arttıramayan öğrencim de. Burada önemli olan tamamıyla öğrenci tutumu. Online dersin en büyük avantajı, öğrenci veya öğretmenin yolda süre kaybetmemesi; bu da daha önemli şeylere daha fazla zaman ayırmasını sağlıyor ve yol stresi yaşanmadığı için hem öğrenci hem öğretmen tarafında daha dinç bir görünüm oluyor. 3 yıl önce ilk online ders vermeye başlamadan önce ben de aynı soruyu sordum: “online ders olur mu?” 3 yılda o kadar çok öğrenciyle çalıştım ki bunu gönül rahatlığıyla söyleyebilirim: “Evet, hatta daha iyi olur.” Lemma Basamakları’nda düzenli deneme, raporlama ve 30 dakika içinde dersin platformda tekrar izlenebilir hâle gelmesi de bu işin eksik kısımlarını bence tamamen kapatıyor.

— Muhammed Erin

Bu sayfanın sınırı

Bu sayfa, online birebir LGS matematik dersinin etkisini kendi ölçümümüzle göstermiyor. Online birebir LGS matematik dersinin işe yaradığını ölçen, sayfa numarasıyla doğrulanmış bir dış çalışma da bu sayfada atıf olarak verilmemiştir; alan yazınındaki uzaktan eğitim bulguları farklı yaş grupları, dersler ve koşullardan gelir. Bu nedenle bu sayfa bir öğretmenin iyi olduğunu, online dersin yüz yüze dersten üstün olduğunu veya belirli bir başarı getireceğini kanıtlamaz.

SSS

Sık sorulan sorular

Online birebir dersin olası avantajı, öğretmenin çocuğun o gün getirdiği soruya doğrudan dönebilmesidir. Bu tek başına öğrenme kanıtı değildir. Veli, ders sonunda çocuğun hangi soruyu çözdüğünü, hangi adımda takıldığını ve benzer soruda ne yapabildiğini sorarsa, biçimin gerçekten çocuğun ihtiyacına yaklaşıp yaklaşmadığını daha açık görür.

Online LGS matematik özel dersinin işe yarayıp yaramadığı, yalnız bağlantının kurulmasına bakılarak söylenemez. Çocuk ders içinde çözüm üretmeli, yanlışının nedenini konuşmalı ve sonraki denemede o noktaya yeniden dönmelidir. Bu parçalar görünmüyorsa velinin sorusu haklı olarak açık kalır. Sayfa, bu durum için başarı oranı vermez veya kesin söz vermez.

Online LGS matematik dersi, öğrenci ekrandaki anlatımı kendi kâğıdındaki işleme çevirebildiğinde öğrenme için bir alan açar. Doğru cevabı görmek yeterli bir işaret değildir. Veli, ders sonrasında benzer bir soruyu çocuğun kendi başına denemesini izleyebilir; çocuk çözemiyorsa bu, dersin boşa gittiği anlamına gelmez, hangi adımın kâğıda taşınamadığını ve öğretmene nerede dönüleceğini gösterir.

Online matematik dersinin verimi, dersin ne kadar sürdüğünden çok çocuğun hangi işi yaptığıyla anlaşılır. Çözüm adımını açıklaması, takıldığı yeri söylemesi ve geri bildirimden sonra yeniden denemesi izlenebilir işaretlerdir. Bu işaretler yoksa dersin verimli ya da verimsiz olduğu hakkında kesin hüküm kurmak doğru değildir; önce dersin içeriği konuşulmalıdır.

Online ders, çocuk soru çözümünü görünür biçimde yapabiliyor, öğretmen yanlışına zamanında dönebiliyor ve veli öğrenme işaretlerini takip edebiliyorsa yüz yüze dersin yerine yaklaşabilir. Bu, iki biçimin her çocuk için aynı olduğu anlamına gelmez. Hangi biçimin daha uygun olduğu sorusu, bu sayfanın değil Online mı yüz yüze mi? sayfasının konusudur.

Online özel dersin çocuğa fayda sağlayıp sağlamadığını, dersin sonundaki tek bir duygu değil sonraki deneme gösterir. Çocuk benzer soruda kendi yöntemini kurabiliyor, önceki yanlışını tanıyabiliyor ve nerede yardım istediğini söyleyebiliyorsa katkıdan söz etmek için gözlenebilir işaretler oluşur. Bu işaretler görünmüyorsa dersin biçimi ve içeriği birlikte gözden geçirilmelidir.

Çocuğun online derse uyumu peşinen bilinemez. İlk derslerde soru sorup sormadığı, çözümünü gösterip göstermediği ve ders sonrası hangi noktayı hatırladığı izlenebilir. Ekran karşısında sessiz kalması tek başına karar değildir; önce bunun ders akışından mı yoksa çocuğun o günkü hâlinden mi geldiği anlaşılmalıdır. Çocuk takıldığı yeri kendi cümlesiyle anlatamıyorsa veli bunu öğretmenle açıkça konuşmalı ve dersin katılımı nasıl görünür kıldığına bakmalıdır.

Kameranın açık ya da kapalı olması tek başına dersin verimini açıklamaz. Daha belirleyici olan, öğretmenin çocuğun çözümünü ve sorusunu nasıl gördüğü, çocuğun da takıldığı yeri nasıl anlattığıdır. Kamera kapalıyken bu karşılıklı takip kayboluyorsa veli dersin öğrenme kanıtını sormalıdır. Teknik kurulumun ayrıntısı bu sayfanın kapsamı dışındadır.

Çocuk online derste yalnız dinliyorsa, anlatılanı anladığını varsaymak için yeterli dayanak oluşmaz. Matematikte çocuğun kendi kâğıdında işlem kurması, seçtiği adımı söylemesi ve gerektiğinde yanlışını düzeltmesi görünür olmalıdır. Veli, öğretmenden ders içinde bu katılımın nasıl sağlandığını sorabilir. Amaç çocuğu zorlamak değil, öğrenmenin izini kaybetmemektir.

Online ders, çocuğun derste neyi anlamadığını söyleyemediği, çözümünü görünür kılmadığı ve geri bildirimden sonra yeniden denemediği durumda konu eksiğini kapatmak için yeterli zemin oluşturmayabilir. Bu hüküm çocuğun yapamayacağı anlamına gelmez. Veli, öğretmenle dersin katılımı nasıl artıracağını konuşmalı; değişiklik görülmüyorsa biçim seçimini yeniden değerlendirmelidir.

Çocuğun yanlışının anlaşıldığını, öğretmenin yalnız doğru cevabı vermesinden değil yanlış adımı çocuğunla birlikte ayırmasından anlarsınız. Ders sonrası çocuk “şurada işareti karıştırdım” veya “bu kuralı yanlış yerde kullandım” gibi kendi cümlesiyle açıklama yapabiliyorsa konuşulacak somut bir iz vardır. Bu iz yoksa veli, öğretmenden yanlışın nasıl geri ele alındığını sormalıdır.

Ders planı çocuğun zorlandığı sorulara hiç dönmüyorsa, online dersin birebir niteliği görünmez hâle gelir. Her dersin yalnız çocuğa göre değişmesi gerekmez; ancak tekrar eden bir zorlanma varsa bunun sonraki çalışmada ele alınıp alınmadığı izlenebilir. Veli bu bağı öğretmene sorabilir. Cevap belirsiz kalıyorsa dersin katkısını değerlendirmek için yeterli bilgi yoktur.

Online ders dışında düzenli çalışma görünmüyorsa, dersin katkısını tek başına ayırmak zordur. Bu, velinin çocuğu suçlamasını gerektirmez. Daha küçük ve takip edilebilir bir sonraki adım belirlemek için öğretmenle konuşulabilir: ders sonrası hangi soru türü denenebilir, nerede yardım istenir, sonraki derste neye dönülür? Böylece değerlendirme varsayıma değil gözleme dayanır.

Veli, online dersin işe yarayıp yaramadığını takip etmek için her dersten sonra kısa bir not tutabilir: işlenen soru türü, çocuğun zorlandığı adım ve sonraki denemede yaptığı şey. Bu notlar öğretmeni denetlemek için değil, ortak resmi netleştirmek içindir. Birikmiş notlarda aynı zorluk dönüyorsa, dersin planı ve çocuğun katılımı birlikte konuşulabilir.

Online ders sırasında dikkati dağılan çocuk için ilk bakılacak yer, ders sonunda elinde kalan somut çalışmadır. Çocuk hangi soruyu denediğini, nerede durduğunu ve sonrasında ne yapacağını söyleyebiliyorsa dikkat dağılması dersin tüm izini silmemiş olabilir. Bu iz oluşmuyorsa veli, dersin daha kısa katılım anlarıyla nasıl düzenleneceğini öğretmenle konuşmalıdır.

Online ders; sabit bir gün ve saat, ders kaydı ve ders sonuna bırakılan küçük bir görevle bir çalışma iskelesi kurabilir. Ama bu düzenin alışkanlığa dönüşüp dönüşmediği dersin biçiminden değil, iki ders arasında çocuğun ne yaptığından anlaşılır. Biçim tek başına irade üretmez. Ders dışı çalışma hiç görünmüyorsa veli bunu öğretmenle konuşup daha küçük, takip edilebilir bir adım belirleyebilir.

Online dersin yol yorgunluğunu azaltması ve evde daha çok zaman bırakması gerçek bir kolaylıktır. Bu kolaylık tek başına dersin işe yaradığını göstermez. Veli, rahatlığın yanında öğrenme işaretlerini ayrıca aramalıdır: çocuk ders içinde çözüm üretiyor mu, yanlışının nedenini konuşuyor mu, sonraki denemede o noktaya dönüyor mu? Kolaylık kararı kolaylaştırır; kanıtı bu işaretler verir.

Online canlı ders ile hazır bir video izlemek arasındaki fark, öğretmenin bu çocuğun kendi cevabını, yaptığı belirli yanlışı ve çözüm sürecini alıp dersi ona göre değiştirmesidir. Bu değişiklik olmuyorsa canlı ders, izlenen bir anlatımdan işlevsel olarak ayrışmaz. Ekrandan anlatımın ölçülen özellikleri S1 ölçüm sayfasında ayrıca ele alınır; bu ölçüm online birebir dersin etkililiğini kanıtlamaz.

Kaynaklar

  1. MEB, Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı (5, 6, 7 ve 8. Sınıflar), Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, 2024, basılı s. 4: programın “öğrencilerin daha çok bilgi edinimi yerine matematiksel bilgiye ulaşmayı sağlayan becerilere sahip olmalarını” önceleyeceği ve “sadece işlemsel bilgiyi ve performansı destekleyen içeriklerin mümkün olduğunca sınırlı tutulduğu” yazılıdır. Sayfanın “anlatımı dinlemek ile soruyu çözmek ayrıdır” çerçevesi için kullanıldı; online biçimin bu süreci sağlayıp sağlamadığına kanıt değildir. Bu program 8. sınıfa 2027-2028’de ulaşır; bugünkü 8. sınıf 2018 programıyla okumaktadır.