LGS sınav günü nasıl geçiyor, zamanı nasıl yönetmeli?

Oturum saatleri, soru sayıları ve süre rakamları için: LGS matematik kaç soru, kaç dakika?

Her soruya kaç dakika ayırmalı - bunu belirleyen genel bir formül var mı?

İnternette ve bazı hazırlık kaynaklarında "her soruya ortalama 2 dakika", "sözel sorulara 1,5 dakika, sayısala 3 dakika" gibi dağılımlar görebilirsiniz. Bu tavsiyelerin hiçbirinin LGS öğrencileri üzerinde test edilmiş bilimsel dayanağı yok.

Her öğrencinin hızı farklı. Bazı öğrenciler bir Türkçe sorusunu 30 saniyede çözerken, bazıları 2 dakikada çözüyor. Bazı matematik soruları 1 dakikada yanıtlanabilirken, bazıları 4-5 dakika sürebiliyor. "Her soruya eşit süre" formülü, bu gerçekliği yansıtmıyor.

Sınava hazırlık sürecinde çocuğunuzun deneme sınavlarındaki kendi hızını gözlemlemek, sınav günü için en güvenilir veridir. Genel formül değil, kendi temposu.

Bir soruda takılıp kaldığımda ne yapmalı - devam edip sonra dönmek mi, yoksa orada kalmak mı?

"Takılmak" kavramı öğrenciden öğrenciye değişiyor. Bir öğrencinin bir dakikada çözdüğü soruyu, başka bir öğrenci beş dakikada çözemeyebilir. Bu yüzden "iki dakikada çözemezseniz bırakın" gibi genel bir kural, öğrencinin kendi hızını yok saymak anlamına gelir.

LGS'de takılma durumu üzerine yapılmış bir araştırma yok. Mantık diyor ki: eğer sorunun yolunu göremiyorsanız, diğer sorulara geçip sonra dönmek zaman kaybını önleyebilir. Ama bu bir reçet değil; çocuğunuzun kendi deneme deneyiminde hangisi daha rahat geliyorsa o yaklaşımı benimsemesi daha gerçekçi.

"Matematiğe şu dakika, fene bu dakika" diyen bir dağılım bilimsel olarak destekleniyor mu?

Hayır. LGS'de ders bazlı dakika dağılımı araştırılmadı. "Matematiğe 45 dakika, fene 35 dakika" gibi öneriler internette ve bazı hazırlık kaynaklarında yer alabilir, ama bilimsel bir çalışmaya dayanmıyor.

Öğrencinin matematikteki hızıyla fen bilimlerindeki hızı farklı. Bir öğrenci matematikte hızlı ama fen bilimlerinde yavaş olabilir; bir başkası tam tersi. Standart bir dağılım, öğrencinin gerçek durumunu yansıtmaz.

Kaynak: MEB 2026 LGS kılavuzu; Ulusoy 2020; Ramirez & Beilock 2011. "Bilmediğimiz" sütunundaki başlıklar için LGS öğrencileriyle yapılmış araştırma bulunmamaktadır.

Matematik sorularını sınav süresine yetiştirmek için zamanı nasıl izlemeli?

Matematik sorularını sınav süresine yetiştirmek için tek bir dakika dağılımı yerine planlama–izleme–değerlendirme döngüsü kullanılabilir. Sınav günü için bu, oturum başında süre kontrol noktalarını belirlemek, çözüm yolunu göremeyince atlayıp atlamamaya karar vermek (atlamanın LGS’de işe yaradığı gösterilmedi; aşağıya bakın) ve denemeden sonra bu kararların işe yarayıp yaramadığını gözden geçirmek anlamına gelir. Bu bağlantı, sınav gününde ölçülmüş bir etki değil; öğrenme stratejisinin sınav gününe uygulanışıdır.

Avustralya’daki Evidence for Learning (İngiltere’deki EEF araç setinin Avustralya sürümü), öğrencilere kendi öğrenmesini planlama, izleme ve değerlendirme stratejileri öğretildiğinde ortalama +7 ay ek ilerleme tahmini veriyor; kanıt gücünü 246 çalışmaya dayanarak yüksek olarak sınıflandırıyor ve matematik ile fen uygulamalarını özellikle başarılı buluyor. Bu, LGS netine çevrilemez; buradaki “ay”, yıllık ilerleme tahminidir ve sınav günü taktiğini ölçmez.

Deneme sonrasında takılınan sorunun çözümüne bakmadan önce çözüm yolunu yeniden kurmaya çalışmak geri getirme pratiğine benzer bir çalışmadır; bu benzetme sayfanın uyarlamasıdır. Roediger ve Karpicke’nin 2006 deneyinde kendini sınayanlar, iki gün ve bir hafta sonra aynı sayıda tekrar okuma yapanlardan daha çok hatırladı. Deney metin hatırlamayla sınırlıydı; matematik problem çözmeyi veya zamanlı sınavı ölçmedi. Süre tutarak soru çözmenin etkisini gösteren bir kaynak bulamadığımız için bu sayfa o konuda etki iddiasında bulunmaz.

Zor soruları atlayıp sonra dönmek, son dakikaları değerlendirmek

"Zor soruları atlayıp kolayları bitirdikten sonra dön" yaygın bir tavsiye. Ama bu stratejinin LGS öğrencileri üzerinde işe yaradığına dair bir araştırma yok. Bazı öğrenciler zor soruyu atlayıp kolayları bitirdikten sonra dönmeyi tercih eder; bazıları ise takılıp kalmayı. Hangisinin işe yaradığı öğrenciden öğrenciye değişir.

Son dakikaların nasıl değerlendirileceğine dair LGS'ye özgü bir araştırma yok. Kontrol turu yapmak, atlanan sorulara dönmek veya yeni sorulara devam etmek - bunlar arasında tek bir doğru cevap yok. Hangi yaklaşımın işe yaradığı, çocuğunuzun o ana kadar kaç soru çözdüğüne ve hangi sorularda takıldığına bağlı.

Sınavdan hemen önce kaygıyı azaltmanın bir yolu var mı?

Ramirez ve Beilock'un 2011 yılında Science dergisinde yayımlanan çalışması, sınavdan önce yaklaşık 10 dakika sınav kaygılarını yazmanın - özellikle yüksek kaygılı öğrencilerde - performansa yardımcı olabileceğini gösteriyor. Ancak bu çalışma lise öğrencileriyle yürütüldü; sekizinci sınıf LGS öğrencileriyle yapılmadı. Etkisinin kalıcılığı ve tüm öğrenciler için yararlı olup olmadığı belirsiz.

Yerel araştırmalar LGS'ye özgü bir kaygı azaltma yöntemi sunmuyor. Balgamış ve Akgül'ün 2024 çalışması, 445 sekizinci sınıf öğrencisinde sınav kaygısı ile beden eğitimi dersi tutumu arasında anlamlı bir ilişki bulmadı - bu, "beden eğitimi veya egzersiz kaygıyı azaltır" cümlesini kurmayı engelliyor. Çakıcı'nın 2021 çalışması ise akademik erteleme ile toplam sınav kaygısı arasında basit bir ilişki göstermedi. Ulusoy'un 2020 çalışması, bazı öğrencilerin LGS'yi "zor", "rahatsız edici" ve "mücadele" gibi metaforlarla ifade edebildiğini ortaya koydu; bu, kaygı bağlamının varlığına nitel bir zemin sağlar, ama çözüm önermez.

Kaygı azaltmaya dair LGS öğrencileri için geçerli bir reçet yoktur. Çocuğunuz sınav sabahı gerginse, onun kaygısını dinlemek ve anlamak; bilimsel olarak test edilmemiş bir "sabah rutini" önermekten daha yapıcı bir ilk adım olabilir.

Kaynaklar

1. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı. Sınavla Öğrenci Alacak Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu – 2026. 23 Mart 2026. Basılı s. 3, 10-11, 13. https://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2026_04/03170012_LGS_Basvuru_ve_Uygulama_Kilavuzu_2026_.pdf
2. Ramirez, G. & Beilock, S. L. (2011). Writing About Testing Worries Boosts Exam Performance in the Classroom. Science, 331(6014), 211-213. DOI: 10.1126/science.1199427.
3. Balgamış, M. & Akgül, M. H. (2024). LGS'ye Hazırlanan 8. Sınıf Öğrencilerinin Sınav Kaygısı Düzeyleri ile Beden Eğitimi Dersi Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 70, 239-258. DOI: 10.21764/maeuefd.1360693.
4. Çakıcı, A. (2021). Sekizinci Sınıf Öğrencilerinin Akademik Ertelemeleri ile Sınav Kaygısı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(46), 855-875. DOI: 10.31795/baunsobed.855584.
5. Ulusoy, B. (2020). 8. Sınıf Öğrencilerinin Liselere Geçiş Sınavı (LGS)'na İlişkin Algılarının Metaforlar Aracılığıyla İncelenmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 186-202. DOI: 10.51119/ereegf.2020.5.
6. Evidence for Learning (EEF Toolkit'in Avustralya sürümü). Metacognition and self-regulation. 246 çalışma; erişim 27 Ekim 2026. https://evidenceforlearning.org.au/education-evidence/teaching-learning-toolkit/metacognition-and-self-regulation
7. Roediger, H. L. & Karpicke, J. D. (2006). Test-enhanced learning: taking memory tests improves long-term retention. Psychological Science, 17(3), 249–255. DOI: 10.1111/j.1467-9280.2006.01693.x. Erişim 27 Ekim 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16507066/

Sınav günü ve zaman yönetimi üzerine internette çok tavsiye var; ama bu tavsiyelerin neredeyse hiçbirinin LGS öğrencileri üzerinde bilimsel dayanağı yok.