İçeriğe geç
λemmaakademi
LGS verisi

Anne ve baba eğitim düzeyi ile LGS puanı arasında nasıl bir fark ölçüldü?

2018-2022 LGS raporlarındaki baba eğitim düzeyi kırılımı ve en alt ile en üst düzey arasındaki farkın yıllara göre seyri, her sayı belgesiyle.

Muhammed Erin — Matematik Öğretmeni · Son güncelleme

Anne ve baba eğitim düzeyiyle LGS puanı arasındaki birliktelik 2018-2022 resmî raporlarında ayrı kırılımlar olarak yayımlanmıştır. Sayılar matematik puanı değil, altı testten hesaplanan merkezî sınav puanı ortalamalarıdır. Anne ve baba tabloları birleştirilmez; grup ortalaması tek bir çocuğun sonucunu belirlemez. 2018’in kapsadığı öğrenci grubu raporda yazmadığı için o yıl ayrı gösterilir. 2019-2022 tabloları sınava giren öğrencileri kapsar.

Bu sayfanın kapsamı:

Tablodaki ölçütün adı merkezî sınav puanı ortalamasıdır: altı testin tamamından hesaplanır, matematik dersinin karşılığı değildir. LGS puanı her yıl o yılın soruları ve o yılın adayları içinde hesaplandığından iki yılın puan düzeyi üst üste konamaz. 2018'in yedi satırı ayrı tutulur, çünkü o raporda bu analizin kimleri kapsadığı yazmıyor. Ayrıca 35 değerin 25'i rapor metninden değil, grafiklerin veri etiketlerinden geliyor.

Baba eğitim düzeyinin en altı ile en üstü arasındaki puan makası 2019'dan 2022'ye daraldı mı?

Kısmen. Bu sayfanın izlediği sayı, tablonun en alt satırı (ilkokul) ile en üst satırı (lisansüstü) arasındaki farktır. Bu iki değer her yılın rapor metninde açıkça yazılı olduğu için makas, tablonun en sağlam okunabilen parçasıdır. 2019'da 271,73 ile 402,10 arasındaki fark 130,37 puan; raporun kendisi de bu farkı aynı sayıyla yazıyor. 2020'de 120,94, 2021'de 121,01, 2022'de 123,14 puan. İlk üçünü raporlar kendi metinlerinde veriyor; 2022'nin 123,14 değerini iki metin değerini çıkararak bulduk, 2022 raporu aynı farkı yuvarlayarak 123 puan yazıyor. Yani makas 2019'a göre 7,23 puan daha dar, ama daralma düz değil: en dar hâli 2020'de, 2022'de yeniden açılıyor. Ve bir sınır: puan her yıl o yılın adayları içinde hesaplandığından, makasın puan cinsinden büyüklüğü yıllar arasında birebir aynı ölçekte değildir.

Kaynak: 2019, 2020, 2021 ve 2022 merkezî sınav raporları; dördünde de analizin kapsamı sınava giren öğrenciler olarak belirtilmiştir. Ölçüt altı testin tamamını içeren merkezî sınav puanı ortalamasıdır. Sütunlar arası düzey kıyası yapılamaz, çünkü puan her yıl o yılın adayları içinde hesaplanır; okunabilen şey her sütunun kendi içindeki sıralamadır.
Babanın eğitim düzeyi2019202020212022
İlkokul271,73261,66248,37268,97
Ortaokul286,92274,97262,31278,37
Lise315,62300,55291,11309,56
Yüksekokul (2 yıllık)352,90334,29326,34345,58
Eğitim enstitüsü (3 yıllık)358,85345,77331,26353,78
Lisans380,94361,74352,32372,49
Lisansüstü402,10382,60369,38392,11
İlkokul ile lisansüstü arasındaki fark130,37120,94121,01123,14

Her yılın ilkokul ve lisansüstü değerleri rapor metninde açıkça yazılıdır. Aradaki beş kategori, raporlardaki grafiklerin veri etiketlerinden okundu (2019 Grafik 11; 2020, 2021 ve 2022 Grafik 10); bu etiketler yalnız iki uç değer metinde yazılıyken, sıraları metindeki kategori sırasıyla uyuşuyorken ve raporun kendi yazdığı fark değerini tutturuyorken alındı. Son satırdaki farkların ilk üçü raporların kendi metinlerinde yazılıdır; 2022'ninkini iki metin değerini çıkararak bulduk. Yöntem ve bilinen sınırlar metodoloji sayfasında.

Beş yıl boyunca en düşük puan ortalaması hangi baba eğitim düzeyinde, en yüksek hangi düzeyde?

Beş yılın beşinde de en düşük ortalama ilkokul satırında, en yüksek ortalama lisansüstü satırında. İlkokul için sırasıyla 321,92 (2018), 271,73, 261,66, 248,37 ve 268,97 puan; lisansüstü için 383,34 (2018), 402,10, 382,60, 369,38 ve 392,11 puan. Bu iki uç, derlememizde rapor metinlerinden doğrudan alınan on değerdir; hiçbiri grafikten okunmadı. Uçların yeri beş yıl boyunca değişmiyor, ama bu, sıralamanın her yıl aynı güçle okunabildiği anlamına gelmez: 2018 satırlarının hangi öğrenci grubunu kapsadığı raporda yazmadığı için o yıl ayrı durur.

2022'de babası lisansüstü mezunu olan çocuklarla babası lisans mezunu olan çocuklar arasında kaç puan fark var?

2022 raporunda lisansüstü satırı 392,11 puan, lisans satırı 372,49 puan. Aradaki 19,62 puanı iki değeri çıkararak bulduk; raporda böyle bir fark cümlesi yok. Bu cümle sayfanın en zayıf cümlesidir ve nedenini yazmak zorundayız: 392,11 rapor metninde açıkça yazılıyken 372,49 değeri Grafik 10'un veri etiketinden okundu. Yani birbirine komşu iki eğitim düzeyini karşılaştıran her sayı, biri metinden biri grafikten gelen iki değere dayanıyor. Uç değerleri kullanan cümleler (ilkokul ile lisansüstü) bu bakımdan daha sağlamdır.

2022'de puan ortalamaları her baba eğitim düzeyinde 2021'in üzerine çıktı mı?

Evet. Yedi düzeyin yedisinde de 2022 ortalaması 2021 ortalamasının üzerinde. Artış en az ortaokul satırında 16,06 puan, en çok lisansüstü satırında 22,73 puan; bu farkları 2022 değerinden 2021 değerini çıkararak hesapladık. Tablonun tamamının birlikte yükselmesi, yükselişin tek bir gruba özgü olmadığını gösteriyor. Bunun ne kadarının öğrencilerin performansından, ne kadarının o yılın soru zorluğundan geldiği raporlardan okunamaz: LGS puanı her yıl kendi aday kitlesi içinde hesaplandığı için iki yılın puan düzeyi doğrudan kıyaslanamaz. Okunabilen şey, hareketin yönünün yedi satırda da aynı olduğudur.

2021'de babası lisansüstü mezunu olan çocukların puan ortalaması da düştü mü?

Evet. Tablonun en üst satırı 2020'de 382,60 puan, 2021'de 369,38 puandır. Ama bu, tablonun üst ucuna özgü bir hareket değil: 2021'de yedi düzeyin yedisi de 2020'nin altında kaldı. Düşüş en az yüksekokul satırında 7,95 puan, en çok eğitim enstitüsü satırında 14,51 puan; bu farkları iki yılın değerlerini çıkararak bulduk. Yedi satırın birlikte inmesi, düşüşün belirli bir grubun öğrenme kaybıyla açıklanamayacağını gösterir. Puan her yıl o yılın adayları içinde hesaplandığından, bir yıla ait düşüş öğrenmenin azaldığının kanıtı sayılamaz.

Babası ilkokul mezunu olan çocukların puan ortalaması 2018'den 2019'a neden 50 puan birden düşmüş görünüyor?

Çünkü 2018'in sayısı diğer dört yılla aynı çizgide okunamaz. 2018 raporunda ilkokul satırı 321,92 puan, bir yıl sonraki raporda aynı satır 271,73 puan; aradaki 50,19 puanı iki değeri çıkararak bulduk. Bu farkın iki bilinen kaynağı var. Birincisi ölçek: puan her yıl o yılın soruları ve o yılın adayları içinde hesaplandığı için yılların düzeyi kendiliğinden kayar. İkincisi ve daha ağırı: 2019-2022 raporları bu kırılımın sınava giren öğrencileri kapsadığını yazarken, 2018 raporu kapsadığı grubu hiç yazmamıştır. Derlememizde 2018'in yedi satırı bu yüzden popülasyonu belirsiz olarak işaretli. Düşüşün ne kadarı gerçek değişim, ne kadarı grup ve ölçek farkı sorusunun cevabı elimizdeki belgelerden çıkmıyor. Bu yüzden 2018 aşağıda ayrı bir tabloda duruyor.

Kaynak: 2018 Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Raporu, Bölüm 2.6.2 ve Grafik 17, PDF s. 30-31 (basılı s. 28-29). Bu yedi satır yukarıdaki tabloya katılmaz: 2018 raporu, baba eğitim düzeyi analizinin kimleri kapsadığını belirtmemiştir. Rapor metni en alt ile en üst düzey arasındaki farkı yaklaşık 60 puan olarak veriyor; popülasyonu yazılı olmadığı için bu değer 2019-2022 farklarının yanına konamaz.
Babanın eğitim düzeyi2018 merkezî sınav puanı ortalaması
İlkokul321,92
Ortaokul329,40
Lise344,24
Yüksekokul (2 yıllık)360,10
Eğitim enstitüsü (3 yıllık)372,20
Lisans374,01
Lisansüstü383,34

Uç değerler (321,92 ve 383,34) rapor metninden; aradaki beş kategori Grafik 17'nin veri etiketlerinden okundu. Popülasyon raporda yazılı olmadığı için bu yedi satır derlememizde belirsiz olarak işaretlidir ve sayfada yalnız kendi içinde okunur.

Bu puanların hepsi MEB raporunda açıkça yazıyor mu, bazıları grafikten mi okundu?

İkisi birden. Derlememizdeki 35 baba satırının 10'u rapor metninde açıkça yazılıdır: beş yılın ilkokul ve lisansüstü değerleri. Kalan 25 satır, yani her yılın aradaki beş eğitim düzeyi, raporlardaki grafiklerin veri etiketlerinden okundu ve grafikten okunmuş değer olarak işaretlendi. Veri etiketleri yalnız üç koşul birlikte sağlandığında alındı: iki uç değerin rapor metninde yazılı olması, etiket sırasının metinde geçen kategori sırasıyla birebir uyuşması ve raporun kendi yazdığı fark cümlesinin uç değerlerle tutması. Grafikten göz kararı ya da çubuk yüksekliğinden değer biçilmedi; okunan şey PDF'in metin katmanındaki hazır etiketlerdir. Bu ayrımın pratik sonucu şu: uç değerlere dayanan cümleler güçlü, komşu iki ara düzeyi karşılaştıran cümleler zayıftır.

Babasının eğitim düzeyine bakarak çocuğumun LGS puanını tahmin edebilir miyim?

Hayır. Tablodaki her değer bir gruba aittir ve bir grubun ortalaması, o grubun içindeki tek bir öğrenci için bir şey söylemez. Raporlar eğitim düzeyi başına yalnız tek bir ortalama yayımlıyor, grubun içinde hangi puandan kaç öğrenci olduğunu vermiyor. Yani her grupta düşük ve yüksek puanlı öğrenciler bir aradadır ve bu ayrıntı belgede hiç yok. Tablo ayrıca gelir, okul, bölge ve annenin eğitimi gibi etkenleri birbirinden ayırmıyor; gösterdiği şey bir sebep zinciri değil, bir arada görülen bir örüntü. Bir öğrencinin sınavda ne yapacağını babasının diplomasından okumak mümkün değil.

Anne eğitim düzeyi ile LGS puanı arasında nasıl bir fark ölçüldü?

Annesi ilkokul mezunu olan çocuklarla annesi lisansüstü mezunu olan çocuklar LGS'de ortalama kaç puan alıyor?

Resmî raporlar bu kırılımı 2018-2022 arasındaki beş yıl için yayımladı. Önce sayının adını koyalım: buradaki değerler matematik puanı değil, altı testin tamamından hesaplanan LGS merkezî sınav puanı ortalamalarıdır. 2018 raporunda annesi ilkokul mezunu olan öğrencilerin ortalaması 329,38; annesi lisansüstü mezunu olanlarınki 390,13. Rapor metni, iki uç grup arasındaki farkın 60 puanı aştığını ayrıca yazıyor. Aşağıdaki tabloda 2018 yılının yedi kategorisi, raporun kendi verdiği değerlerle duruyor.

Kaynak: MEB, 2018 Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Raporu, Bölüm 2.6.2 ve Grafik 16, PDF s. 29-30 (basılı s. 27-28). Bu puanlar altı testten hesaplanan merkezî sınav puanı ortalamasıdır, matematik puanı değildir. 2018 raporu bu kırılımın hangi öğrenci grubunu kapsadığını yazmadığı için sayılar diğer yıllardan ayrı tabloda gösterilir.
Annenin eğitim düzeyi2018 merkezî sınav puanı ortalaması
İlkokul329,38
Ortaokul336,30
Lise354,99
Yüksekokul (2 yıllık)371,73
Eğitim enstitüsü (3 yıllık)379,09
Lisans383,17
Lisansüstü390,13

Uç değerler (ilkokul ve lisansüstü) rapor metninden; aradaki beş kategori Grafik 16'nın veri etiketlerinden okundu. Verilerin nasıl derlendiği ve bilinen sınırlar metodoloji sayfasında.

Bu tablodaki puanlar matematik puanı mı?

Hayır. Rapordaki ölçütün adı 'merkezî sınav puanı ortalaması'dır: Türkçe, matematik, fen bilimleri, T.C. inkılap tarihi ve Atatürkçülük, din kültürü ve ahlak bilgisi ile yabancı dil testlerinin tamamından hesaplanan LGS puanı. Bu yüzden tablodaki sayılar matematik dersi başarısını ölçmez ve 'annesi üniversite mezunu olan çocuklar matematikte daha başarılı' cümlesi bu veriden çıkmaz. Elimizdeki derlemede anne eğitim düzeyi kırılımı ders bazında yer almıyor; matematik testi için ayrı bir ortalama yayımlanmadı.

2018 ve 2019 sayılarını neden yan yana karşılaştıramıyorum?

Çünkü her yılın puanı kendi içinde hesaplanır. 2018'de ilkokul satırı 329,38; 2019'da aynı satır 278,89. Bu fark 'puanlar düştü' ya da 'anne eğitiminin etkisi azaldı' anlamına gelmez: LGS puanı o yılın kendi soruları ve kendi aday kitlesi içinde hesaplandığı için yıllar arasında düzey kayar. Karşılaştırılabilecek olan, tek bir yılın içindeki sıralamadır: 2018'de de 2019'da da lisansüstü satırı ilkokul satırının üstündedir. Aşağıdaki tabloda, kapsadığı öğrenci grubu raporunda 'sınava girenler' olarak yazılı olan 2019-2022 yılları bir arada duruyor; 2018'in sayıları yukarıdaki ayrı tabloda kaldı.

Kaynak: MEB 2019, 2020, 2021 ve 2022 merkezî sınav raporları; dört yılın da popülasyonu raporda sınava girenler olarak yazılı. Bu puanlar altı testten hesaplanan merkezî sınav puanı ortalamasıdır, matematik puanı değildir. Her yılın puanı kendi içinde hesaplanır: yıllar arası düzey karşılaştırılamaz, aynı yıl içinde kategori sıralaması okunabilir.
Annenin eğitim düzeyi2019202020212022
İlkokul278,89267,60242,98259,97
Ortaokul297,75284,25254,43270,23
Lise331,93314,70277,91296,89
Yüksekokul (2 yıllık)371,91350,45310,52330,37
Eğitim enstitüsü (3 yıllık)375,13359,98321,46339,92
Lisans394,74374,40340,45361,23
Lisansüstü406,75387,65362,98385,65

Uç değerler rapor metinlerinden; orta kategoriler grafik veri etiketlerinden okundu (2019 Grafik 10; 2020, 2021 ve 2022 Grafik 9). Rapor metinleri ilkokul ile lisansüstü arasındaki farkı 2019 için 127,86 puan, 2020 için 120,05 puan, 2021 için 120 puan, 2022 için 125 puan olarak ayrıca yazıyor.

Bu puan farkı annenin eğitiminden mi kaynaklanıyor?

Veri bu soruya cevap vermiyor. Raporların gösterdiği bir birliktelik: aynı yıl içinde anne eğitim düzeyi yükseldikçe puan ortalaması da yükseliyor. Ancak eğitim düzeyi gelirle, yaşanılan yerle, gidilen okulla ve daha pek çok etkenle birlikte hareket ediyor; raporlar bu etkenleri birbirinden ayırmıyor. Bu yüzden bu tablodan 'fark annenin eğitiminden kaynaklanır' hükmü çıkmaz. Sayfanın verebildiği tek yargı ölçümün kendisi: beş yılın beşinde de iki uç grubun ortalamaları farklı ve rapor metinleri bu farkı ayrıca cümleyle yazıyor.

Ben üniversite okumadım, çocuğumun LGS şansı baştan düşük mü?

Tablolar bunu söylemiyor. Buradaki sayılar grup ortalamasıdır ve ortalama, tek bir çocuğun nerede duracağını belirlemez. Raporlar grubun ortalamasını yayımlar, grup içi dağılımı yayımlamaz; bu yüzden ortalamadan tek bir öğrencinin puanı çıkarılamaz. 'Ben üniversite okumadım' bilgisi, çocuğun sınav sonucunu öngören bir veri değildir ve tablonun hiçbir satırı kader olarak okunmamalıdır. Tablonun gösterdiği şey bir ortalamadır, bir başlangıç noktası ya da bitiş çizgisi değil.

Tablodaki 'eğitim enstitüsü (3 yıllık)' kategorisi ne anlama geliyor?

Eğitim enstitüsü (3 yıllık), bugün artık var olmayan bir eğitim düzeyidir. 2018-2022 raporları bu düzeyi ayrı bir kategori olarak listelemeye devam ediyor, çünkü bazı annelerin diplomaları bu kurumlardan. Resmî rapor metni kategoriyi tanımlamıyor, yalnızca o satırın puan ortalamasını veriyor: 2018'de 379,09, 2022'de 339,92. Tablolardaki kategori sırası da rapor metninde yazılan sıra ve değerlerin artışından geliyor; sayfa bu sıraya kendi yorumunu eklemez.

2023'ten sonraki LGS'ler için anne eğitim düzeyi verisi var mı?

Elimizdeki derlemede anne eğitim düzeyi kırılımı 2018, 2019, 2020, 2021 ve 2022 için var. 2023 ve 2024 raporları elimizdeki belgeler arasında yer almıyor; 2025 raporunda ise bu kırılımı görmedik. Bu yüzden sayfa 2022'den sonraki yıllar için sayı yayımlamıyor ve o yıllar hakkında tahmin üretmiyor. Yeni bir resmî rapor bu kırılımı yayımlarsa sayfa o belgeyle güncellenir ve güncelleme tarihi sayfanın altında yazılır.

Derste ne görüyorum

LGS öğrencilerimde genel olarak anne veliler ile iletişim halindeydim. Bu çıkarım yapmak için düşük bir örneklem sayısına sahip ama annelerin bu konuda süreçte daha fazla rol aldığını söyleyebilirim. Bu yüzden aslında annenin eğitim seviyesi yükseldikçe çocuğun başarı oranının artması çok doğal. Bu demek değildir ki annenin eğitim seviyesi düşükse öğrenci başarılı olamaz. Burada bence ayrılması gereken şey bilinçli anne ile bilinçsiz annenin çocuğun eğitimdeki başarısı üzerindeki etkisi. Bu 1 yılda ölçülebilecek bir şey değildir. Bilinçli anne/aile çocuğu yıllar boyunca sorumluluk bilinci yüksek hazırlar ve LGS sınavına hazırlık için çok daha erken başlatır.

— Muhammed Erin

Derste ne görüyorum

Eğitim düzeyi düşük babanın çocuğu bu sınavda başarısız olacak denemez. Eğitim seviyesi yükseldikçe başarı puanlarının artmasının bana göre en temel sebebi sınava yaklaşım ciddiyetidir. Eğitim seviyesi yüksek aile bireyleri bu sınavı ciddiye alarak çocuğunu, diğer çocuklardan daha erken hazırlamaya başlar. Çocuklarını bu sorumluluk bilincinde yetiştirir ve bence bu sorumluluk bilinci dğer çocuklarla en belirgin farktır. Ama tabii ki bunların hepsi birer etken, başarının yegane etkeni öğrencinin isteği ve azmidir.

— Muhammed Erin

Görüşme

30 dakika ücretsiz deneme dersiyle başlayalım.

Zaman kaybetmeyelim, hemen 30 dakikalık ücretsiz deneme dersinde öğrencinin düzeyine göre sorular çözelim; ilk gözlemlerimizi ve önerdiğimiz çalışma yönünü paylaşalım. Deneme dersinin kapsamı, koşulları ve kimler için uygun olduğu: ana sayfadaki ayrıntılı açıklama.

Öğrenci şu an 8. sınıfta mı?
Şu anda nasıl çalışıyor?
En çok hangi cümleyi duyuyorsunuz?
Ders için uygun saat aralığı
Bizi nereden duydunuz? (isteğe bağlı)

Butona basınca cevaplarınız hazır bir mesaj olarak WhatsApp'ta açılır; göndermeden hiçbir yere iletilmez.

Bu sayfanın sınırı

Anlatılan şey 2018-2022 LGS raporlarındaki anne ve baba eğitim düzeyi kırılımları ve o kırılımın iki ucu arasındaki farkın yıllar içindeki seyriyle sınırlıdır. Elimizdeki resmî raporlarda 2022 sonrası için bu kırılım hiç yok; sayfa 2023 ve sonrası için sayı yayımlamaz. Aradaki beş eğitim düzeyinin değerleri grafik veri etiketlerinden geldiği için, birbirine komşu iki ara düzeyi karşılaştıran her cümle uç değerlere dayanan cümlelerden zayıftır. Bir grubun ortalaması o grubun içindeki yayılımı gizler ve raporlar yayılımı yayımlamadığı için sayfa bu yönde hesap yapmaz. Tablo bir arada görülen iki şeyi gösterir, birinin ötekini doğurduğunu değil: gelir, okul, bölge ve ebeveynlerin eğitim düzeylerinin birbirinden bağımsız etkisi burada ayrıştırılmamıştır.

Anne eğitim düzeyi tablosu 2018-2022 LGS raporlarıyla sınırlıdır; baba eğitim düzeyi ayrı tablolarda gösterilir. 2022'den sonraki yıllara ait bu kırılım, elimizdeki resmî raporlarda bulunmuyor. Grup ortalamaları grup içi dağılımı göstermez; bu sayfa dağılım hesabı yapmaz. Veri bir birliktelik gösterir, neden göstermez; sayfa nedensellik cümlesi kurmaz ve hiçbir eğitim düzeyi için yargı dili kullanmaz.

SSS

Sık sorulan sorular

2019 raporunda tablonun en alt satırı 271,73 puan, en üst satırı 402,10 puan ve raporun kendisi aradaki farkı 130,37 puan olarak yazıyor. 2022'de aynı iki uç 268,97 ve 392,11 puan, fark 123,14 puan. Makas 2019'a göre 7,23 puan daha dar, ama düz bir daralma değil: 2020'de 120,94, 2021'de 121,01 puandı. Puan her yıl o yılın adayları içinde hesaplandığından bu karşılaştırma farkın yönünü gösterir, büyüklüğünü kesinleştirmez.

Beş yılın beşinde de en düşük ortalama ilkokul satırında, en yüksek ortalama lisansüstü satırında. İlkokul değerleri sırasıyla 321,92 (2018), 271,73, 261,66, 248,37 ve 268,97 puan; lisansüstü değerleri 383,34 (2018), 402,10, 382,60, 369,38 ve 392,11 puan. Bu on değerin onu da rapor metinlerinde açıkça yazılıdır, grafikten okunmuş değildir. 2018 satırları, o yılın analizinin hangi öğrenci grubunu kapsadığı raporda yazmadığı için ayrı durur.

2022 raporunda tablonun lisansüstü satırı 392,11 puan, hemen altındaki lisans satırı 372,49 puan. İkisinin farkı 19,62 puan; bu farkı iki değeri çıkararak bulduk, raporda ayrıca yazmıyor. Bir sınır var: 392,11 rapor metninde açıkça yazılı, 372,49 ise Grafik 10'un veri etiketinden okundu. Bitişik iki eğitim düzeyini karşılaştıran bu tür cümleler, uç değerleri kullanan cümlelerden daha zayıftır.

Çünkü 2018'in sayısı diğer yıllarla aynı çizgide okunamaz. 2018 raporunda ilkokul satırı 321,92 puan, 2019 raporunda aynı satır 271,73 puan; aradaki 50,19 puanı biz çıkardık. İki neden var: LGS puanı her yıl kendi soruları ve kendi aday kitlesi içinde hesaplanır, ayrıca 2018 raporu bu analizin hangi öğrenci grubunu kapsadığını yazmıyor. 2019-2022 raporlarında grup sınava girenler olarak yazılı. Düşüşün ne kadarının gerçek değişim olduğu bilinmiyor.

İkisi birden. Derlememizdeki 35 baba satırının 10'u rapor metninde açıkça yazılı: her yılın ilkokul ve lisansüstü değerleri. Kalan 25 satır, yani aradaki beş eğitim düzeyi, raporlardaki grafiklerin veri etiketlerinden okundu. Bu etiketler yalnız üç koşul birlikte sağlanınca alındı: iki uç değer metinde yazılı olacak, etiket sırası metindeki kategori sırasıyla aynı olacak ve raporun kendi yazdığı fark değeriyle uyuşacak. Grafikten göz kararı değer biçilmedi.

Hayır. Tablodaki değerler gruplara aittir; bir grubun ortalaması, o grubun içindeki tek bir öğrenci için hüküm taşımaz. Raporlar her eğitim düzeyi için yalnız tek bir ortalama yayımlıyor; grubun içinde hangi puandan kaç öğrenci olduğu belgede hiç yok. Gelir, okul ve bölge gibi etkenler de bu tabloda ayrıştırılmamıştır. Babanın diploması, bir öğrencinin sınav sonucunu önceden söyleyen bir bilgi değildir.

Kaynaklar

  1. MEB, 2018 Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Raporu, Aralık 2018: baba eğitim düzeyine göre puan ortalamaları, Bölüm 2.6.2 ve Grafik 17, PDF s. 30-31 (basılı s. 28-29).
  2. MEB, 2019 Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Raporu, Haziran 2019: baba eğitim düzeyine göre puan ortalamaları, Bölüm 2.6.1 ve Grafik 11, PDF s. 28 (basılı s. 26).
  3. MEB, 2020 Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Raporu, Temmuz 2020: baba eğitim düzeyine göre puan ortalamaları, Bölüm 2.6.1 ve Grafik 10, PDF s. 30 (basılı s. 28).
  4. MEB, 2021 Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Raporu, Temmuz 2021: baba eğitim düzeyine göre puan ortalamaları, Bölüm 2.6.1 ve Grafik 10, PDF s. 28 (basılı s. 26).
  5. MEB, 2022 Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Raporu, Haziran 2022: baba eğitim düzeyine göre puan ortalamaları, Bölüm 2.6.1 ve Grafik 10, PDF s. 35-36 (basılı s. 33-34).
  6. MEB, 2018 Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Raporu, Aralık 2018: anne eğitim düzeyine göre puan ortalamaları, Bölüm 2.6.2 ve Grafik 16, PDF s. 29-30 (basılı s. 27-28).
  7. MEB, 2019 Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Raporu, Haziran 2019: anne eğitim düzeyine göre puan ortalamaları, Bölüm 2.6.1 ve Grafik 10, PDF s. 27 (basılı s. 25).
  8. MEB, 2020 Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Raporu, Temmuz 2020: anne eğitim düzeyine göre puan ortalamaları, Grafik 9, PDF s. 29 (basılı s. 27).
  9. MEB, 2021 Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Raporu, Temmuz 2021: anne eğitim düzeyine göre puan ortalamaları, Grafik 9, PDF s. 27 (basılı s. 25).
  10. MEB, 2022 Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Raporu, Haziran 2022: anne eğitim düzeyine göre puan ortalamaları, Bölüm 2.6.1 ve Grafik 9, PDF s. 34-35 (basılı s. 32-33).

İlgili sayfalar

LGS matematikte ortalama kaç net?Üst sayfa Anne eğitim düzeyi ile LGS puanıAynı tablonun öbür yarısı MetodolojiVeri kaynakları ve bilinen sınırlar LGS döneminde veli ne yapmalı?Yatay bağ: başka gövde

Bu sayfadaki sayılar MEB'in 2018-2022 merkezî sınav raporları üzerinden derlenmiştir; her sayının kaynağı ve sayfa numarası 'Kaynaklar' bölümünde yazılıdır. Değerler gruplara ait ortalamalardır; grup içi yayılımı vermez ve iki yılın puan düzeyini karşılaştırmaya elverişli değildir. Yöntem ve bilinen sınırlar: metodoloji sayfası. Son güncelleme: 05.10.2026.