Kavram yanılgısı nedir, biz ne topladık?

Envanterde kavram yanılgısı, öğrencinin doğru sandığı için benzer durumlarda yeniden kurabildiği tutarlı ve sistematik yanlış anlayıştır. Bu etiket, tek bir yanlış cevabı otomatik olarak kavram yanılgısı saymaz. Kayıt, kaynak çalışmanın bulgusuna ve o bulgunun sayfa referansına dayanır. Envanterdeki tanım, bir çocuk hakkında tek başına hüküm vermek için kullanılmaz.

Kodlama kuralı, tutarlı ve öğrencinin doğru sandığı yanlış anlayışı kavram yanılgısı olarak; dikkatsizlikten doğan tekil işlem yanlışını işlem hatası olarak ayırır. Kaynak çalışma iki durumu açıkça ayırmıyorsa bu belirsizlik kaydın notunda belirtilir ve güven düzeyi düşürülür. Bu, velinin evde tanı koyacağı bir test değil, envanteri kurma kuralıdır.

Veli dilindeki “anlamıyor” sözü, çocuğun hangi düşünme yolunu kullandığını tek başına göstermez. Envanter ise taranan çalışmalarda raporlanan anlayışları kaydeder; bir çocuğun bu kayıtlardan birini taşıdığını söylemez. Bu nedenle envanter, çocuğu etiketlemek ya da evde tanı koymak için değil, belgelenmiş örnekleri ve veri sınırını görmek için kullanılır.

505, 505 farklı kavram yanılgısı demek değildir. Bu sayı envanterdeki kayıt satırlarını anlatır. Bir çalışma birden fazla yanılgı raporlayabildiği için ayrı satırlar açılır. Aynı yanılgı farklı çalışmalarda da görülmüş olabilir ve bu satırlar birleştirilmez. Bu yapı, bulgunun hangi çalışmada ve hangi sayfada görüldüğünü kaybetmemek içindir.

Bir kaynak çalışmada birden fazla ayrı yanlış anlayış raporlanabilir. Envanterde her yanılgı için ayrı kayıt açıldığı için bir çalışma tek satıra indirgenmez. Böylece yanılgı adı, tanımı, varsa öğrenci örneği, oranı ve sayfa referansı birbirinden ayrılır. 31 kaynak ile 505 kayıt arasındaki fark, kaynak sayısının değil ayrıştırılmış bulgu sayısının tutulduğunu gösterir.

Aynı yanılgının farklı çalışmalarda raporlanması, envanterde ayrı satırlarda korunur. Birleştirme yapılırsa hangi bağımsız kaynakların aynı bulguyu verdiği ve her kaynağın ne söylediği görünmez olur. Envanter, bu izi saklar. Yine de bu durum Türkiye geneline ait bir sıklık oranı üretmez; yalnız taranan çalışmalar arasındaki tekrarları gösterir.

CSV'de benzersiz belge kimliği üzerinden sayıldığında 31 kaynak vardır: 11 yüksek lisans tezi ve 20 dergi makalesi. Doktora tezi yoktur. Bu bileşim, zorunlu ifşada açıkça yazılır; 31 kaynağı yalnız tez diye adlandırmak doğru olmaz. Kaynak türü, her kaydın bağlı olduğu belgenin bilgisinden gelir; kayıt satırı sayısından türetilmiş bir tahmin değildir.

Taranan kaynakların yayın yılları 2006 ile 2026 arasındadır. Örneklem sayısı yazılı olan kayıtlarda en küçük değer 9, en büyük değer 1.024 öğrencidir. Bu aralık, çalışmaların aynı büyüklükte ya da aynı koşullarda yapılmadığını gösterir. Bu nedenle farklı çalışmaların oranları toplanmaz veya ortalaması alınmaz; her kaynak kendi bağlamında okunur.

Sayfa referansı, envanterdeki bir bulgunun kaynak metinde nereden geldiğini yeniden kontrol etme yoludur. 505 kaydın 505'inde bu alan doludur. Okur, yanılgı tanımının veya oran bilgisinin hangi sayfaya dayandığını görebilir. Sayfa referansı, envanterin eksiksiz olduğu anlamına gelmez; yalnız kayda alınmış bulgunun izini görünür kılar.

Öğrenci örneği alanı boşsa, envanterde o kayda eşlik edecek somut öğrenci cevabı aktarılmamış demektir. Bu durum bulgunun yok olduğu ya da uydurulduğu anlamına gelmez. Kaydın tanımı, sayfa referansı ve varsa diğer alanları yine ayrı durur. Somut öğrenci cevabı bulunan 294 kayıt, bulunmayan kayıtlarla karıştırılmaz.

Kaynak çalışma yüzde veya sayı vermiyorsa envanter o boşluğu tahminle doldurmaz. “Çoğu öğrenci” gibi nitel ifadeler yüzdeye çevrilmez. Bu yüzden 505 kaydın 221'inde nicel oran vardır; diğer kayıtlarda oran alanı boş kalır. Bu tercih, sayıyı artırmak yerine kaynağın gerçekten söylediğiyle sınırlı kalmayı sağlar.

Hayır. Envanterin paydası Türkiye'deki tüm öğrenciler değil, taranan 31 çalışmanın kendi örneklemleridir. Çalışmaların çoğu tek okul veya tek ilçe düzeyinde yapılmıştır ve örneklemler Türkiye'yi temsil edecek biçimde seçilmemiştir. Bu sayfa “Türkiye'de öğrencilerin yüzde şu kadarı” diye bir sonuç vermez. Yalnız belirli çalışmalarda raporlanan bulguları kaydeder.

Envanter, Türkiye'deki sıklığı ölçmediği için “en yaygın yanılgı” demez. Bir yanılgının kaç bağımsız çalışmada raporlandığı görülebilir, fakat çalışmaların örneklem büyüklükleri ve yöntemleri aynı değildir. Daha doğru ifade, “taradığımız çalışmalarda daha çok kaynakta karşılaşılan bulgu”dur. Bu ifade de yaygınlık oranı yerine envanterdeki kaynak tekrarını anlatır.

CSV'de konu alanı, LGS'nin 12 matematik başlığından biriyle eşleşen 274 kaydı ayırır. Kalan 231 kayıt 13 farklı konuya aittir ve E1 bu konuları çözümlemez. Bu dış kayıtlar silinmemiştir; envanterin kapsamını görünür tutar. LGS dışındaki kayıtların ayrıntılı ele alınacağı yer bu kapı sayfası değil, planlanan E2 sayfasıdır.

31 kaynağın 31'i de Maarif Modeli öncesi müfredatla yürütülmüştür. Bu bilgi, kaynaklardaki kazanım adlarının bugünkü adlarla birebir aynı kabul edilemeyeceğini hatırlatır. Envanter, program dönemlerine göre oran üretmez. Sayfada yalnız bu sınır açıkça söylenir; iç müfredat etiketlerindeki belirsizliklerden yeni istatistik çıkarılmaz.

Hayır, her makalenin hakem süreci dergi dergi doğrulanmadı. Bu nedenle envanter ve bu sayfa 20 makale için “hakemli” nitelemesini kullanmaz. Doğrulanan bilgi, 31 kaynak içinde 20 dergi makalesi ve 11 yüksek lisans tezi bulunduğudur. Doğrulanmamış ayrıntıyı saklamak yerine sınır olarak yazmak, kaynak zincirini daha denetlenebilir kılar.

Mekanik kontrol, oranı olan kayıtta oranın belirtilen kaynak sayfasında bulunup bulunmadığını denetler. Bu kontrol, atlanmış bir yanılgıyı, yanılgı tanımının kaynağa bütünüyle sadık olup olmadığını veya yanılgı ile işlem hatasının her durumda doğru ayrıldığını tek başına yakalayamaz. Bağımsız insan kodlaması yapılmadığı için bu açıklar envanterin bilinen sınırları arasında durur.

Hayır. Envanterde görünmeyen bir yanılgının hiç olmadığı sonucu çıkarılamaz. Tam metnine erişilemeyen kesik önizlemeler, açılmamış bildiri kitapları ve metin katmanı olmayan bir belge vardır. Envanter, erişilip okunmuş kaynaklardaki kayıtları gösterir. Yeni tam metinler bulunduğunda envanter büyüyebilir; mevcut liste son ve eksiksiz kabul edilmez.