Bu sözlük, LGS matematiği hazırlığında raporda, deneme değerlendirmesinde veya öğretmen açıklamasında geçen terimlerin kısa anlamını açıklar. Her satırda terimin resmî bir belgeden mi, MEB programından mı, yoksa Lemma'nın yöntem etiketinden mi geldiği belirtilir. Burada net, puan veya yüzdelik hesaplama yapılmaz.
Bu sayfa puan ya da yüzdelik hesaplamaz, lise eşiği vermez ve resmî olmayan bir terimi resmî terim gibi göstermez.
Rapor ve sınav değerlendirmesinde geçen terimler
Bir raporda aynı alanda görünen iki kelime aynı şeyi anlatmayabilir. Aşağıdaki terimler, ya ÖDSGM'nin sınav raporunda yer alan ölçme terimleridir ya da yayımlanmış Lemma sayfalarının kullandığı açıklama çerçevesidir. Ham puan ile puan aynı kelime değildir; bu sözlük ilkini tanımlar, puanın nasıl hesaplandığına girmez. Bu matematik sözlüğü, LGS matematik hazırlığında geçen terimleri rapor, MEB programı, Lemma yöntemi ile soru ve deneme bağlamı başlıklarında kısa tanımlarıyla toplar.
| Terim | Kısa tanım | Bu terim nereden geliyor? |
|---|---|---|
| Ham puan (net) | Sınav sonucundaki doğru ve yanlış yanıt bilgisini anlatmak için kullanılan sonuç ifadesidir. | Yayımlanmış Lemma açıklaması: LGS matematik ortalama netleri sayfası. |
| Doğru cevap sayısı | Bir öğrencinin doğru işaretlediği maddelerin sayısıdır. | Yayımlanmış Lemma açıklaması: LGS matematik ortalama netleri sayfası. |
| Sınava başvuran öğrenci | Merkezî sınava katılmak için başvurusu bulunan öğrencidir. | Yayımlanmış Lemma açıklaması: LGS matematik ortalama netleri sayfası. |
| Sınava giren öğrenci | Başvurudan sonra sınava fiilen katılan öğrencidir. | Yayımlanmış Lemma açıklaması: LGS matematik ortalama netleri sayfası. |
| Madde güçlüğü | Tek bir sorunun hedef grupta doğru yanıtlanma oranı; alt test için yayımlanan değer bu oranların ortalamasıdır. | ÖDSGM, 2026 LGS Kapsamında Merkezî Sınav Raporu, 2026, basılı s. 15; yayımlanmış Lemma açıklaması: LGS matematik deneme analizi sayfası. |
| İç tutarlılık güvenirliği | Testteki maddelerin birlikte tutarlı ölçme yapmasına ilişkin rapor istatistiğidir. | ÖDSGM, 2026 LGS Kapsamında Merkezî Sınav Raporu, 2026, basılı s. 15. |
MEB programında geçen terimler
Kazanım ve kazanım kodu, konu başlığından farklıdır: konu öğrenme alanını, kazanım ise öğrencinin o alanda ulaşması beklenen öğrenme sonucunu anlatır. Bu sayfa konu sırası veya çalışma planı oluşturmaz; bu ayrıntılar yayımlanmış konu haritası sayfasındadır.
| Terim | Kısa tanım | Bu terim nereden geliyor? |
|---|---|---|
| Kazanım | MEB programında öğrencinin öğrenmesi beklenen hedefi anlatan terimdir. | MEB programı terimi; yayımlanmış Lemma açıklaması: LGS matematik konuları sayfası. |
| Kazanım kodu | Bir kazanımı program içindeki yerine bağlayan tanımlayıcı koddur. | MEB programı terimi; yayımlanmış Lemma açıklaması: LGS matematik konuları sayfası. |
| Ön koşul zinciri | Bir öğrenmenin, daha önce kurulmuş bilgi ve becerilere dayanma sırasını anlatır. | Yayımlanmış Lemma açıklaması: LGS matematik konuları sayfası. |
Lemma envanteri ve yöntem etiketleri
Bu bölümdeki terimler MEB'in sınav puanı ya da resmî sınıflandırması değildir. Lemma'nın yayımlanmış envanter ve yöntem sayfalarında, bir kaydın ne anlattığını ve kanıt durumunun nasıl belirtildiğini açıklamak için kullanılır.
| Terim | Kısa tanım | Bu terim nereden geliyor? |
|---|---|---|
| Kavram yanılgısı | Bir matematik fikrini yanlış anlamlandırmaya dayanan hata türüdür. | Yayımlanmış Lemma açıklaması: Kavram yanılgısı nedir? sayfası. |
| İşlem hatası | Bir işlemi yürütürken oluşan ve kavramın yanlış anlaşılmasını zorunlu kılmayan hatadır. | Yayımlanmış Lemma açıklaması: Kavram yanılgısı nedir? sayfası. |
| Kavram yanılgısı envanteri | Kavram yanılgısı kayıtlarını düzenleyen yayımlanmış çalışma çerçevesidir. | Yayımlanmış Lemma açıklaması: Kavram yanılgısı nedir? ve yöntem ve sınırlar sayfaları. |
| Envanter kaydı | Envanterde tek bir gözlem ya da bulguyu tanımlayan kayıttır. | Yayımlanmış Lemma açıklaması: Kavram yanılgısı nedir? sayfası. |
| Sayfa referansı | Bir bulgunun görülebildiği kaynak sayfasını işaretleyen bilgidir. | Yayımlanmış Lemma açıklaması: Kavram yanılgısı nedir? sayfası. |
| Güven puanı | Bir bulgunun kanıt dayanağını belirtmek için kullanılan puandır. | Yayımlanmış yöntem ve sınırlar sayfası. |
| DOĞRULANDI | Bir kaydın kaynağıyla karşılaştırılıp eşleştiği görülen bilgidir. | Yayımlanmış yöntem ve sınırlar sayfası. |
| Doğrulanamayan bilgi | Kaynakta açıkça yer almadığı ya da kaynağıyla eşleştirilemediği için kesin kabul edilmeyen bilgidir. | Yayımlanmış yöntem ve sınırlar sayfası. |
Soru ve deneme bağlamında geçen terimler
Bağlam temelli soru, deneme sınavı ve tam puan aynı türden terimler değildir. İlki soru sunumuyla, ikincisi değerlendirme aracıyla, üçüncüsü sonuç ifadesiyle ilgilidir. Bu sayfa çözüm yöntemi, deneme analizi veya tam puan serisi vermez.
| Terim | Kısa tanım | Bu terim nereden geliyor? |
|---|---|---|
| Bağlam temelli soru | Matematik bilgisini bir durum, bilgi veya amaç içinde kullandıran soru anlatımıdır. | Yayımlanmış Lemma açıklaması: Yeni nesil sorular nasıl çözülür? sayfası. |
| Deneme sınavı | Bu sözlükte resmî bir sınav terimi olarak değil, sınav hazırlığında sonucu gözden geçirmek için kullanılan değerlendirme aracı olarak yer alır. | Yayımlanmış Lemma açıklaması: LGS matematik deneme analizi sayfası. |
| Tam puan | Merkezî sınav sonucunda tüm soruların doğru yanıtlanmasıyla anılan sonuç ifadesidir. | Yayımlanmış Lemma açıklaması: LGS'de tam puan sayfası. |
Sık karıştırılan çiftler
- Ham puan ve puan: Ham puan sonuç bilgisini anlatır; puanın nasıl hesaplandığı bu sözlüğün kapsamı dışındadır.
- Madde güçlüğü ve doğru oranı: Tek bir sorunun madde güçlüğü, hedef grupta o soruyu doğru yanıtlayanların oranıdır; alt test için yayımlanan değer ise bu oranların ortalamasıdır ve tek bir soruya veya tek bir öğrenciye çevrilmez.
- Kavram yanılgısı ve işlem hatası: Kavram yanılgısında anlam kurma sorunu, işlem hatasında ise uygulama sırasında oluşan hata öne çıkar.
- Başvuran ve sınava giren: Başvuru kaydı, sınava fiilen katılımı göstermez.
- Kazanım ve konu: Konu öğrenme alanını, kazanım ise o alandaki beklenen öğrenme hedefini anlatır.
Derste ne görüyorum
Terim ve tanım öğrenmek, birçok öğrenci için atlanan bir kısımdır. Matematikte konuların büyük bir bölümü soyuttur; terimleri öğrenmek, öğrenilenleri birleştirmek ve zihinde somutlaştırmak açısından değerlidir. Öğrenciye sorgulama yaptırır, zihninde neden-sonuç ilişkileri kurarak öğrendiklerini birleştirmesine olanak sağlar. Bu yüzden terim ve tanımları öğrenmek gerekir. Örneğin asal sayı tanımını öğrenen bir öğrenci, asal sayılar arasındaki ilişkiyi inceler ve genelleme yapabilir. Bu öğrenci 9 sayısını gördüğünde tek sayı olduğu için doğrudan asal demez (çünkü 2 de bir asal sayıdır); sayının 3'e bölündüğünü gördüğünde kural oluşturur ve her tek sayının asal olmadığını kavrar. Farklı bir konuda 17 sayısıyla ilgili bir bölme işlemi yapması gerektiğinde, asal sayılar konusunda öğrendikleriyle ilişkilendirme yaparak 17'nin asal sayı olduğunu bilir ve zaman kaybetmez. Bir terim işte bu kadar değer taşır.
30 dakika ücretsiz deneme dersiyle başlayalım.
Zaman kaybetmeyelim, hemen 30 dakikalık ücretsiz deneme dersinde öğrencinin düzeyine göre sorular çözelim; ilk gözlemlerimizi ve önerdiğimiz çalışma yönünü paylaşalım. Deneme dersinin kapsamı, koşulları ve kimler için uygun olduğu: ana sayfadaki ayrıntılı açıklama.
Son adım: mesajı WhatsApp'tan gönderin
Cevaplarınız hazır bir mesaj olarak WhatsApp'ta açıldı. WhatsApp mesajınızı gönderin; deneme dersinin uygun saatini birlikte belirleyelim. Ders Zoom üzerinden, birebir ve ücretsizdir. Uygun olmadığını düşünürsek bunu da açıkça söyleriz.
WhatsApp açılmadıysa mesajı buradan açın.
Sık sorulan sorular
Bu sözlükte ham puan net, sınav sonucundaki doğru ve yanlış yanıt bilgisini anlatan sonuç ifadesidir. Bu ifadenin nasıl hesaplandığı veya başka bir puan türüne nasıl dönüştüğü burada açıklanmaz. Terim, yayımlanmış LGS matematik ortalama netleri sayfasındaki kullanım temel alınarak yer alır; kaynağı kendi sahip sayfasıdır.
Doğru cevap sayısı, öğrencinin bir sınavdaki sorular arasından doğru işaretlediği maddelerin sayısını anlatır. Bu, tek başına başarı yorumu ya da puan hesabı değildir. Sözlükteki kısa tanım, yayımlanmış LGS matematik ortalama netleri sayfasının kullandığı sonuç diliyle sınırlıdır; ayrıntılı sınav verisi o sayfanın kapsamındadır.
Sınava başvuran öğrenci, merkezî sınava katılmak üzere başvurusu bulunan öğrencidir. Bu ifade, öğrencinin sınav salonunda bulunduğunu tek başına söylemez. Sözlükte başvuru ile fiilî katılımı ayırmak için kullanılır. Tanımın sahip sayfası yayımlanmış LGS matematik ortalama netleri sayfasıdır; burada öğrenci sayıları tekrar edilmez.
Sınava giren öğrenci, başvuru yaptıktan sonra sınava fiilen katılan öğrencidir. Bu nedenle başvuran öğrenci ile aynı ifade değildir. Sözlük, iki terimin farkını belirtir; katılım sayıları veya yıllara göre karşılaştırmalar vermez. Tanım, yayımlanmış LGS matematik ortalama netleri sayfasındaki ayrımdan gelir ve ayrıntısı o sayfadadır.
Madde güçlüğü, sınav raporunda bir sorunun ölçme niteliğini anlatan istatistik terimidir. Tek bir sorunun güçlüğü, hedef grupta o soruyu doğru yanıtlayanların oranıdır; alt test için yayımlanan değer ise tek sorunun oranı değil, testteki soruların güçlük değerlerinin ortalamasıdır. İkisi birbirinin yerine kullanılmaz. ÖDSGM'nin 2026 LGS Kapsamında Merkezî Sınav Raporu'nun basılı 15. sayfasında alt test istatistikleriyle birlikte yer alır; yayımlanmış LGS matematik deneme analizi sayfası terimin ayrıntısını taşır. Bu sözlük hesap ya da başarı eşiği çıkarmaz.
İç tutarlılık güvenirliği, testteki maddelerin birlikte tutarlı ölçme yapmasına ilişkin rapor istatistiğidir. Terim, tek bir öğrencinin sonucu veya bir soru için doğru yanıt yüzdesi değildir. ÖDSGM'nin 2026 LGS Kapsamında Merkezî Sınav Raporu'nun basılı 15. sayfası bu istatistiği alt testlerle birlikte verir. Sözlük yalnız anlamı açıklar ve hesap yapmaz.
Kazanım, MEB programında öğrencinin öğrenmesi beklenen hedefi anlatan terimdir. Konu başlığıyla aynı değildir: konu öğrenme alanını, kazanım ise o alanda beklenen öğrenme sonucunu belirtir. Bu kısa açıklamanın dayanağı yayımlanmış LGS matematik konuları sayfasıdır. Konu sırası ve çalışma planı bu sözlüğün değil, o sayfanın alanıdır.
Kazanım kodu, bir kazanımı MEB programı içindeki yerine bağlayan tanımlayıcı koddur. Kod, öğrencinin puanı ya da çözmesi gereken soru sayısı anlamına gelmez. Sözlükte örnek kod yazılmamıştır; böylece doğrulanmamış bir kod üretme riski alınmaz. Tanım, yayımlanmış LGS matematik konuları sayfasındaki program diliyle sınırlıdır.
Ön koşul zinciri, bir öğrenmenin daha önce kurulmuş bilgi ve becerilere dayanma sırasını anlatır. Bu terim, bütün öğrenciler için tek bir çalışma takvimi önermez. Sözlükteki kısa anlam yayımlanmış LGS matematik konuları sayfasından gelir. Hangi kazanımın hangi kazanımdan önce çalışılacağına ilişkin ayrıntılı sıra, sahip sayfanın kapsamındadır.
Kavram yanılgısı, bir matematik fikrini yanlış anlamlandırmaya dayanan hata türüdür. Geçici bir dikkatsizlikten veya yalnız bir işlem adımındaki yanlıştan farklı olabilir. Bu sözlük, terimi tek cümleyle ayırır ve envanterin büyüklüğünü ya da dağılımını vermez. Tanımın sahibi yayımlanmış Kavram yanılgısı nedir? sayfasıdır.
İşlem hatası, matematiksel bir işlemi yürütürken oluşan ve kavramın kendisinin yanlış anlaşıldığını zorunlu olarak göstermeyen hatadır. Bu nedenle kavram yanılgısıyla eş anlamlı kullanılmaz. Sözlükteki ayrım yayımlanmış Kavram yanılgısı nedir? sayfasına dayanır. Hata türlerini sınıflandırma ve kayıt örnekleri o sahip sayfada ayrıntılandırılır.
Kavram yanılgısı envanteri, kavram yanılgısı kayıtlarını düzenleyen yayımlanmış çalışma çerçevesidir. Bir sınav puan türü, öğrenci etiketi veya MEB'in resmî sınıflandırması değildir. Sözlükte yalnız bu işlevi belirtilir. Envanterin kapsamı, kayıtları ve sınırları Kavram yanılgısı nedir? ile yöntem ve sınırlar sayfalarında açıklanır; sayılar burada yer almaz.
Envanter kaydı, envanterde tek bir gözlem ya da bulguyu tanımlayan kayıttır. Bir öğrenci hakkında değişmez hüküm vermek için kullanılmaz; ilgili bulgunun hangi başlıkla tutulduğunu anlatır. Sözlükteki kısa tanım yayımlanmış Kavram yanılgısı nedir? sayfasının envanter diline dayanır. Kayıtların içerikleri ve yöntem sınırları o sayfada ayrıdır.
Sayfa referansı, bir bulgunun görülebildiği kaynak sayfasını ve metnin nerede geçtiğini işaretleyen bilgidir. Amaç, okurun bir iddianın dayanağına gidip metni kendi bağlamında görebilmesidir. Bu terim, yayımlanmış Kavram yanılgısı nedir? sayfasının kaynak gösterme biçiminden alınmıştır. Referansın varlığı, kaynağın yerine yeni bir yorum koymaz.
Güven puanı, Lemma'nın bir bulgunun kanıt dayanağını belirtmek için kullandığı puandır. Merkezî sınavın puanı, öğrencinin notu veya MEB'in resmî ölçütü değildir. Sözlükte yalnız puanın işlevi verilir, hesaplama yöntemi verilmez. Puanın nasıl kullanıldığı ve sınırları yayımlanmış yöntem ve sınırlar sayfasında açıklanır; burada yöntem puanı hesaplanmaz.
DOĞRULANDI, bir kaydın kaynağıyla karşılaştırılıp eşleştiğinin görüldüğü anlamına gelir. Bir öğrencinin başarı durumu veya resmî sınav sonucu anlamına gelmez; yalnızca kaynak durumunu anlatır. Bu ifade kaynak karşılaştırmasının sonucunu gösterir, kaydın içeriği hakkında ayrı bir yargı taşımaz. Yayımlanmış yöntem ve sınırlar sayfası ile LGS matematik ortalama netleri sayfası bu ayrımı ayrıntılandırır.
Doğrulanamayan bilgi, kaynakta açıkça yer almadığı ya da kaynağıyla eşleştirilemediği için kesin kabul edilmeyen bilgidir. Bir bilginin doğrulanamaması onun yanlış olduğu anlamına gelmez; yalnızca eldeki kaynakla kesinleştirilemediğini gösterir. Bu ifade bir öğrencinin seviyesi, sınav sonucu veya kalıcı bir yargı değildir. Ayrıntılı kontrol gerekçeleri yöntem ve sınırlar sayfasındadır ve burada yeniden anlatılmaz.
Bağlam temelli soru, matematik bilgisini bir durum, bilgi veya amaç içinde kullandıran soru anlatımıdır. Bu sözlük, soruyu çözmek için adım listesi veya taktik vermez. Kısa tanım yayımlanmış Yeni nesil sorular nasıl çözülür? sayfasındaki bağlam açıklamasına dayanır. Çözüm yöntemi ve öğrenciye uygun yaklaşım, sahip sayfada ayrıntılı olarak ele alınır.
Deneme sınavı, bu sözlükte resmî bir sınav terimi olarak değil, sınav hazırlığında sonucu gözden geçirmek için kullanılan değerlendirme aracı olarak yer alır. Bu kelime tek başına hangi analizin yapılacağını söylemez. Sözlükteki kullanım yayımlanmış LGS matematik deneme analizi sayfasına dayanır. Deneme sonucunu yorumlama yöntemi ve hata analizi, bu sözlüğün değil o sayfanın kapsamındadır.
Tam puan, merkezî sınav sonucunda tüm soruların doğru yanıtlanmasıyla anılan sonuç ifadesidir. Sözlük bu ifadeyi yalnız tanımlar; yıllara göre tam puan serisi, öğrenci bilgisi veya sonuç karşılaştırması vermez. Kısa tanım yayımlanmış LGS'de tam puan sayfasının kapsamına dayanır. Ayrıntılı tarihsel anlatım ve kaynaklar sahip sayfada bulunur.
Kaynaklar
- Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü. 2026 LGS Kapsamında Merkezî Sınav Raporu. 2026, basılı s. 15.
- Yayımlanmış Lemma sahip sayfaları: LGS matematik ortalama netleri; LGS matematik konuları; Kavram yanılgısı nedir?; Kavram Yanılgısı Envanteri: Yöntem ve Sınırlar; Yeni nesil sorular nasıl çözülür?; LGS matematik deneme analizi; LGS'de tam puan.
Kaynağını bu çalışma sırasında açamadığımız terimler bilerek sözlüğe alınmamıştır.
İlgili sayfalar
Bu sayfa, Lemma'nın yayımlanmış kavram yanılgısı envanterinden gelen terimleri yalnız kısa tanım ve kaynak kökeniyle kullanır. Envanterdeki kayıt sayıları, dağılımlar ve yöntem ölçütleri burada tekrarlanmaz; ayrıntılar yöntem ve sınırlar sayfasındadır.