LGS'de kareköklü ifadelerden ne soruldu?

Kareköklü ifadelerden LGS'de kaç soru çıktı?

Kapsam: LGS matematik testi, A kitapçığı, sayısal bölüm, 2018-2026. Bu dokuz yılın kitapçıklarındaki 180 matematik sorusunun tamamını kodladık; örneklem yok, tam sayım var. Kodladığımız 19 soru kareköklü ifadeler başlığına düştü: 180 sorunun %10,6'sı. Bu sayı, 12 konu başlığı içinde üçüncü en yüksek toplam.

Saymanın kendisi mekanik bir iş; ama "konu" etiketi öyle değil. MEB sorulara konu etiketi yapıştırmaz; hangi sorunun hangi başlığa ait olduğuna tek bir kodlayıcı karar verdi. Bu yüzden her dağılım Lemma'nın kodlamasıdır, ölçüm değil.

Lemma'nın kodlamasında 180 sorunun 19'u kareköklü ifadelere atandı. 8 soru 12 başlığın hiçbirine atanmadı; bu konudaki 7 sorunun konu ataması sınırda işaretlendi: birinde konu eşleşmesi kaynakta açıkça yer almadığı için bu bizim sınıflandırmamızdır, diğerlerinde üçgenler, Pisagor ve oran-orantı gibi komşu başlıklar not düşülmüş. 19 satırın 2'sinde ise sınır kaydı konuya değil kazanım koduna ait. Başka başlıklara atanan 4 sorunun notunda karekök de anılıyor (2019'da 2, 2020'de 1, 2025'te 1); bu sorular 19'un içinde değil. 12 başlığın hiçbirine atanmayan 8 sorunun notlarında kareköke değinen tek bir kayıt yok.

Konunun kendisi (öğrencilerin nerede takıldığı, hangi yanılgıların tekrar ettiği) bu sayfanın işi değil; onu kareköklü ifadelerde kavram yanılgıları sayfasında işledik. Burada yalnızca sınavda ne sorulduğunun sayımı var.

Her yıl bu konudan soru çıkıyor mu?

Hayır. Dokuz yılın dağılımı şöyle:

2022'de bu konudan kodlanmış soru yok: sayı 0. 2021'de yalnız 1 soru var; en yüksek yıl ise 4 soruyla 2023. Bu tablodan "her yıl çıkar" cümlesi çıkmaz; "artıyor" ya da "azalıyor" da çıkmaz. Sayılar olduğu gibi duruyor.

Bu sorular hangi tipte?

Kodlamada her soruya dört tipten biri verildi: doğrudan, görsel okuma, çok adımlı, bağlam temelli. Kareköklü 19 sorunun dağılımı: doğrudan 6, görsel okuma 5, çok adımlı 4, bağlam temelli 4.

Bu dağılımın havuzdan bir farkı var: 180 sorunun tamamında doğrudan tip yalnız 15'te kalırken (%8,3), kareköklü sorularda 6/19 ile (%31,6) ilk sırada. Doğrudan tipin ilk sırada olduğu tek konu bu. Bulguyu sayıyla bırakıyoruz: tip etiketlerini tek bir kodlayıcı verdi ve bu etiketlerin tanımı hiçbir belgede yazılı değil. Buradan "kareköklü sorular işlem sorusudur" gibi bir genellemeye geçilemez.

Ayrı bir sütun, sorunun günlük hayattan bir bağlam taşıyıp taşımadığını kaydediyor: 19 sorunun 10'unda bağlam var, 9'unda yok. Dikkat: bu, tip sütunundaki "bağlam temelli 4" ile aynı ölçü değil. İki sütun farklı sorulara cevap veriyor; aradaki farkın nedenini bu veri açıklayamaz.

Kaç adımda çözülüyorlar?

Adım sayısı, bir sorunun çözümünün kaç ayrı işlem aşaması gerektirdiğinin kodlamasıdır; sorunun uzunluğu değildir, zorluğu hiç değildir. 19 sorunun dağılımı: 1 adımlı 2 soru, 2 adımlı 2 soru, 3 adımlı 13 soru, 4 adımlı 2 soru. Ortalama: 2,79.

Aynı havuzdan karşılaştırma yaptığımız iki komşu cebir konusu: cebirsel ifadeler ve özdeşlikler ortalaması 2,90; doğrusal denklemler ortalaması 3,05. Kareköklü ifadeler, üçü arasında en düşük adım ortalamasına sahip.

En düşük adım ortalaması "bu konu daha kolay" demek değildir. Bir sorunun kaç aşamada çözüldüğü ile öğrencinin onu ne kadar zor bulduğu ayrı şeylerdir; güçlük, MEB'in sınav sonrası yayımladığı ayrı ve resmî bir ölçüdür ve nasıl okunduğunu "LGS'de soru güçlüğü ne demek?" sayfasında anlattık. Adım sayısı ile güçlüğü aynı cümlede eşitlemiyoruz.

Hangi kazanımlara denk geliyor?

19 sorunun 19'unda bir kazanım kodu var; boş satır yok. Şunu baştan yazalım: bu kodlar MEB'in değil, bizim tahminimiz. MEB sınav soruları için kazanım eşlemesi yayımlamıyor; kodları sorunun içeriğine bakarak biz atadık. Bu eşleme öğretmen onayından geçmemiştir; öğretmen gözden geçirene kadar taslak sayılır.

Yedi ayrı kod, aynı havuzda karşılaştırdığımız üç konu içinde en geniş kazanım kaplaması. Yani çıkmış sorular bu ünitenin tek bir köşesinden değil, yedi ayrı kazanımından beslenmiş. Bu cümle de tahmin sütununa dayanıyor; kazanım eşlemeleri ikinci bir kodlamayla karşılaştırılmadı.

Bu sayılar nereden geliyor, neyi kanıtlar?

Kaynak, MEB ve ÖDSGM'nin her yıl yayımladığı sayısal bölüm kitapçıkları. Dokuz yılın tamamı indirildi ve her yılın 20 matematik sorusu tek tek kodlandı: 180 satırlık tam sayım. Her yılın kodlamasını ayrı bir kodlayıcı yaptı; yazılan her kazanım kodu MEB'in resmî kazanım listesiyle otomatik karşılaştırıldı ve listede olmayan tek bir kod çıkmadı.

Bu düzenek şunları kanıtlar: hangi sorunun hangi yıl kitapçıkta olduğu, kaç sorunun kareköklü ifadeler başlığına bakıldığı ve dağılımların sayımı. Şunları kanıtlamaz: konu, tip, adım ve bağlam etiketlerinin doğruluğu. O sütunlar Lemma'nın kodlamasıdır, ölçüm değil. Tek kodlayıcının etiketlerinde sistematik bir hata varsa bu sayfalardaki dağılım da aynı hatayı taşır; ikinci bir kodlayıcıyla karşılaştırma yapılmadı.

Soru metinlerini bu sayfaya koymuyoruz: kitapçıkların telifi MEB'de. İsteyen, Kaynaklar bölümünde bağlantısı olan resmî PDF'lerden soruların kendisine ulaşabilir.

Bu yıl ne çıkacağını söyleyebilir miyiz?

Hayır. Bu sayfadaki hiçbir tablo gelecek sınav için tahmin üretmez. Somut neden, dokuz yıllık dağılımın kendisi: bu konudan soru sayısı 2022'de 0'a düştü, 2023'te 4'e çıktı. İki komşu yıl arasında bu kadar salınan bir seriden "bu yıl şu kadar soru gelir" cümlesi çıkarılamaz.

"Kareköklü ifadeler her yıl çıkar" da denemez; 2022'de bu konudan kodlanmış soru yok. Tersine "artık çıkmıyor" da denemez; 2025 ve 2026'da 2'şer soru var. Geçmiş sayım gelecek yılı bağlamaz; çalışmayı tek bir yılın dağılımına göre daraltmak bu yüzden sağlam bir plan değildir.

Bu sayfanın sınırı

Bu sayfa, 2018-2026 LGS matematik testi A kitapçığı sayısal bölüm sorularının konu kodlamasını raporlar. Sınırları: konu, tip, adım ve bağlam etiketleri Lemma'nın kodlamasıdır, ölçüm değil; bu konuya 19 soru atandı, 8 soru 12 başlığın hiçbirine atanmadı ve bu konudaki 7 sorunun konu ataması sınırda işaretlendi; kazanım eşlemesi tahmindir, MEB'in resmî etiketi yoktur; soru metinleri telif nedeniyle burada yer almaz; bu sayfa gelecek yıllar için tahmin üretmez ve tek bir öğrencinin performansı hakkında hiçbir şey söylemez.

Kaynaklar

1. Lemma iç veri kaydı (yayımlanmamış çalışma kaydı): 2018-2026 LGS matematik sorularının konu kodlaması, 180 satır; bu sayfada kareköklü ifadeler filtresinin 19 satırı ve not sütunu sınır kayıtları, 16 Eylül 2026.
2. 2018 LGS sayısal bölüm A kitapçığı (ÖDSGM): sayımın resmî soru kaynağı, ilk yıl.
3. 2023 LGS sayısal bölüm kitapçığı (MEB): bu konudan en çok sorunun (4) çıktığı yılın resmî kitapçığı.
4. 2026 LGS sayısal bölüm A kitapçığı (MEB): sayıma giren en son yılın resmî kitapçığı. 2019-2025 arasındaki diğer yılların kitapçıkları da aynı resmî kaynaklardan indirilmiştir.