2018’de merkezi sınavla yerleşen öğrenciler arasında matematikte 9 doğru yapanlar 14.725 öğrenciyle en kalabalık gruptu. Bu sayı Lemma’nın grafik okumasıyla, MEB 2018 raporu Grafik 10’daki çubuk yüksekliklerinden türetilmiş ve raporun yazdığı ortalamayla doğrulanmıştır. 2019-2022 verileri yüzde, 2023-2026 için aynı dağılım yayımlanmamıştır.
2018 yalnız merkezi sınavla yerleşen öğrenci sayısını, 2019-2022 ise farklı yıllarda yerleşenlerin veya sınava girenlerin yüzdesini gösterir. Bu değerler tek bir kesintisiz yıl serisi değildir.
2018'de merkezi sınavla yerleşen öğrencilerden kaçı matematikte 9 doğru yaptı?
2018’de merkezi sınavla yerleşen öğrenciler arasında matematikte 9 doğru yapan grup 14.725 öğrenciyle dağılımın tepesindedir. Bu sayı raporda basılı bir tablo değeri değildir. Lemma’nın grafik okumasıyla türetilmiştir (MEB 2018 raporu, Grafik 10’daki çubuk yüksekliklerinden türetilmiştir; raporun kendi yazdığı ortalamayla doğrulandı).
| Doğru sayısı | Öğrenci sayısı | Popülasyon | Birim | Yöntem |
|---|---|---|---|---|
| 8 | 14.291 | Yerleşen | Öğrenci | Grafik okumasıyla türetildi |
| 9 | 14.725 | Yerleşen | Öğrenci | Grafik okumasıyla türetildi |
| 10 | 13.856 | Yerleşen | Öğrenci | Grafik okumasıyla türetildi |
Kaynak: MEB 2018 LGS raporu, PDF s.25, Grafik 10; sayılar çubuk yüksekliklerinden geri kazanıldı.
Çocuğum matematikte 9 doğru yapıyor, bu dört dağılımda kalabalık bir gruba mı denk geliyor?
9 doğru, 2020’de yerleşen öğrencilerin yüzde dağılımında tepe noktasıdır. 2021’de yerleşenlerde tepeye yakındır; en kalabalık grup 6 doğrudur. Sınava girenleri kapsayan 2019 ve 2022 dağılımlarında ise tepe sırasıyla 3 ve 2 doğrudur. Bu konumlar yalnız her yılın kendi dağılımı içinde anlamlıdır.
| Yıl | En kalabalık grup | Grubun büyüklüğü | Birim | Popülasyon | Üretim |
|---|---|---|---|---|---|
| 2018 | 9 doğru | 14.725 | Öğrenci | Yerleşen | Grafik okumasıyla türetildi |
| 2019 | 3 doğru | %13,87 | Yüzde | Sınava giren | Raporda basılı yüzde |
| 2020 | 9 doğru | %7,96 | Yüzde | Yerleşen | Raporda basılı yüzde |
| 2021 | 6 doğru | %7,72 | Yüzde | Yerleşen | Raporda basılı yüzde |
| 2022 | 2 doğru | %14,77 | Yüzde | Sınava giren | Raporda basılı yüzde |
Kaynaklar: MEB ve ÖDSGM doğru cevap sayısı dağılımları; 2020 yerleşen öğrenci raporu, PDF s.19, Grafik 2 ve 2022 merkezî sınav raporu, PDF s.30, Grafik 6.
9 doğru yapanların payını hangi yıllar arasında gerçekten karşılaştırabilirim?
Yalnız aynı popülasyon içindeki yıl çiftleri karşılaştırılabilir. Sınava girenler için 2019 ile 2022, yerleşenler için 2020 ile 2021 eşleştirilir. Tablodaki farklar, iki yüzde değerinin çıkarılmasıyla hesaplanan yüzde puan farkıdır. Yerleşenlerle sınava girenleri tek çizgiye bağlamak paydaları karıştırır.
| Karşılaştırılabilir çift | İlk yıl | Sonraki yıl | Fark | Popülasyon | Birim |
|---|---|---|---|---|---|
| 2019 ve 2022 | %2,74 | %2,62 | 0,12 yüzde puan | Sınava giren | Yüzde |
| 2020 ve 2021 | %7,96 | %7,19 | 0,77 yüzde puan | Yerleşen | Yüzde |
8, 9 ve 10 doğru yapanların payı birbirine ne kadar yakın?
Üç komşu grup 2020’de yerleşenlerde neredeyse aynı büyüklüktedir. Diğer yıllarda 8 doğrudan 10 doğruya giderken pay azalır. 2018 satırı yüzde değil öğrenci sayısıdır; sonraki yıllarla büyüklük karşılaştırmasına sokulamaz.
| Yıl | 8 doğru | 9 doğru | 10 doğru | Birim | Popülasyon | Üretim |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2018 | 14.291 | 14.725 | 13.856 | Öğrenci | Yerleşen | Grafik okumasıyla türetildi |
| 2019 | %3,79 | %2,74 | %2,11 | Yüzde | Sınava giren | Raporda basılı yüzde |
| 2020 | %7,83 | %7,96 | %7,85 | Yüzde | Yerleşen | Raporda basılı yüzde |
| 2021 | %7,43 | %7,19 | %6,63 | Yüzde | Yerleşen | Raporda basılı yüzde |
| 2022 | %3,28 | %2,62 | %2,22 | Yüzde | Sınava giren | Raporda basılı yüzde |
Bu dağılımdaki yüzde çocuğumun LGS yüzdelik dilimi midir?
Hayır. Buradaki yüzde, belirli bir doğru sayısını yapan grubun payıdır; puan yüzdelik dilimi öğrencinin sıralamadaki yerini anlatır. Ayrıca kaynakların birimi değişir: 2018’de yerleşen öğrenci sayısı, 2019-2022’de öğrenci yüzdesi yayımlanmıştır. Bu yüzden 9 doğru payı, çocuğun LGS yüzdelik dilimine çevrilemez.
Dağılımdaki yüzdelerin toplamı neden tam 100 çıkmayabilir?
Yüzdeler iki ondalık basamakla basıldığı için küçük yuvarlama farkları birikir. Toplam, sınava girenleri kapsayan 2019’da %99,99 ve 2022’de %100,02; yerleşenleri kapsayan 2020’de %99,98 ve 2021’de %100,02’dir. 2018’de yerleşenlere ait Lemma grafik okumasının ortalaması 8,79, raporun yazdığı ortalama 8,80’dir; bu yakınlık geri kazanımın sağlamasıdır.
Veri sınırı: 2023-2026 raporlarında bu dağılım yayımlanmadı. Bu yüzden sayfa bugünkü 9 doğru grubuna öğrenci sayısı veya yüzde atamaz; en yeni yüzde dağılımı 2022’dir.
Derste ne görüyorum
Yani gördüğünüz gibi 8-9-10 doğru yapan öğrencilerin dağılımı birbirine çok yakın. 0,25 netle bile binlerce öğrencinin önüne geçebildiğiniz bir sınavda her zaman söylediğim gibi, öğrencilerimizin daha fazla deneme çözmesi gerekir. Daha fazla deneme çözen bir öğrenci, sınav esnasında sonucu belirleyen birçok unsura karşı dirençli hale gelir: Zamanla yarışma, yetişememe kaygısı, bir soruyu çözemedikten sonra oluşan özgüven vs. Böylece daha fazla deneme çözüp deneme sonuçlarına göre eksiklerinizi kapattıkça diğer öğrencilerle oluşacak farkınızı belirlersiniz.
Bu sayfanın sınırı
Bu sayfa 2018’de merkezi sınavla yerleşenlerin grafik üzerinden geri kazanılmış öğrenci sayılarını ve 2019-2022 raporlarında basılı yüzde dağılımlarını kullanır. Yerleşenlerle sınava girenleri tek gruba dönüştürmez. 2023-2026 raporlarında bu dağılım yayımlanmadı; bu yıllar için sayı, yüzde veya eğilim üretilemez.
Sık sorulan sorular
2020’de yerleşen öğrencilerin dağılımında 9 doğru, yüzde 7,96 ile en kalabalık gruptur. 2021’de yerleşenlerde yüzde 7,19 ile tepeye yakındır ama tepe 6 doğrudur. Sınava girenleri kapsayan 2019 ve 2022 dağılımlarında 9 doğru payları sırasıyla yüzde 2,74 ve yüzde 2,62’dir. Bu dört oran yalnız kendi popülasyonları içinde okunmalıdır.
Gerçek karşılaştırma, popülasyon aynı kaldığında yapılabilir. Sınava girenler için 2019’daki yüzde 2,74 ile 2022’deki yüzde 2,62 karşılaştırılabilir; fark 0,12 yüzde puandır. Yerleşenler için 2020’deki yüzde 7,96 ile 2021’deki yüzde 7,19 karşılaştırılabilir; fark 0,77 yüzde puandır. İki çift birbirine bağlanamaz, çünkü kapsadıkları öğrenci kümeleri farklıdır.
2018’de yerleşenlerde mod 9 doğru ve 14.725 öğrencidir; bu sayı Lemma’nın grafik okumasıyla türetilmiştir (MEB 2018 raporu, Grafik 10’daki çubuk yüksekliklerinden türetilmiştir; raporun kendi yazdığı ortalamayla doğrulandı). 2019’da sınava girenlerde mod 3, 2020’de yerleşenlerde 9, 2021’de yerleşenlerde 6, 2022’de sınava girenlerde 2 doğrudur.
Hayır. Her dağılım önce bir tepeye doğru yükselip sonra düşer; tepe noktası yıllara göre değişir. Mod, 2018 ve 2020’de yerleşenler için 9, 2021’de yerleşenler için 6 doğrudur. Sınava girenleri kapsayan 2019’da mod 3, 2022’de 2 doğrudur. 2018 bulgusu Lemma’nın grafik okumasıyla türetilmiş, diğerleri raporlarda basılı yüzdelerden alınmıştır.
En yakın üçlü 2020’de yerleşenlerdedir: 8, 9 ve 10 doğru payları yüzde 7,83, yüzde 7,96 ve yüzde 7,85’tir. 2018’de yerleşenlerde aynı gruplar 14.291, 14.725 ve 13.856 öğrencidir; bu üç sayı Lemma’nın grafik okumasıyla türetilmiş ve rapor ortalamasıyla doğrulanmıştır. Diğer yılların değerleri tabloda kendi popülasyonlarıyla ayrı gösterilir.
2018’de merkezi sınavla yerleşen öğrenciler arasında 9 doğru yapan 14.725 öğrenci vardır. Bu sayı raporda basılı bir tablo hücresi değildir; Lemma’nın grafik okumasıyla türetilmiştir (MEB 2018 raporu, Grafik 10’daki çubuk yüksekliklerinden türetilmiştir; raporun kendi yazdığı ortalamayla doğrulandı). Bu nedenle sonuç sınava giren herkes için değil, yalnız yerleşenler için geçerlidir.
Hayır. Dağılımdaki yüzde, belirli bir doğru sayısını yapan grubun ilgili popülasyon içindeki payıdır. LGS yüzdelik dilimi ise öğrencinin puan sırasındaki konumunu gösterir. Örneğin 2022’de sınava girenlerin yüzde 2,62’sinin 9 doğru yapması, 9 doğru yapan bir öğrencinin yüzde 2,62’lik puan diliminde olduğu anlamına gelmez; iki ölçü farklı soruları cevaplar.
Kaynakların yayımlama biçimi değişiyor. 2018 raporundaki matematik grafiği yerleşen öğrenci sayılarını etiketsiz çubuklarla gösterdiği için sayılar Lemma’nın grafik okumasıyla türetildi. 2019-2022 raporlarında ise doğru sayısı grupları yüzde olarak basıldı. Bu nedenle 2018 sayı, sonraki dört yıl yüzde biçiminde verilir ve tek bir ortak seri kurulmaz.
Yerleşenler, sınav sonucuyla merkezî yerleştirmede bir okula yerleşen alt kümedir. Sınava girenler ise sınava katılanların tamamını kapsar. Ana veri dosyasında 2020 ve 2021 yerleşenleri, 2019 ve 2022 sınava girenleri gösterir. Paydalar farklı olduğu için dört yüzdeyi ardışık yılların tek eğilimi gibi okumak yanlış bir sonuç üretir.
Raporlardaki yüzdeler iki ondalık basamakla yayımlanmıştır. Küçük yuvarlama farkları toplandığında sonuç 100’ün biraz altında veya üstünde kalabilir. Toplam, sınava girenleri kapsayan 2019’da yüzde 99,99 ve 2022’de yüzde 100,02’dir. Yerleşenleri kapsayan 2020’de yüzde 99,98, 2021’de yüzde 100,02’dir. Bu farklar ayrı bir öğrenci grubunu değil, yuvarlama etkisini gösterir.
Kontrol için dağılımdan yeniden hesaplanan özet, raporun kendi yazdığı değerle karşılaştırılır. 2018’de yerleşenlere ait Lemma grafik okuması 8,79 ortalama ve 9 doğru modu verdi; MEB 2018 raporu ortalamayı 8,80, modu 9 olarak yazdı. Ana CSV’de 2019-2022 matematik satırlarının tamamı da ortalama, mod veya vektör ölçümüyle yapılan sağlamadan geçti.
Veri dosyalarında matematik doğru sayısı dağılımı 2018 ile 2022 arasındaki beş kaynakla sınırlıdır. 2023-2026 raporlarında bu dağılım yayımlanmadı. Bu nedenle 2026 için 9 doğru yapan öğrenci sayısı veya payı verilemez; sayfadaki en yeni dağılım 2022’ye, tek gerçek öğrenci sayısı serisi ise 2018’de yerleşenlere aittir.
Kaynaklar
- MEB, 2018 Liselere Geçiş Sistemi: Merkezî Sınavla Yerleşen Öğrencilerin Performansı, PDF s.25, Grafik 10. Çubuk yüksekliklerinden türetilen öğrenci sayılarının kaynağıdır; raporda sayı etiketleri basılı değildir.
- MEB, 2019 Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav, PDF s.24, Grafik 7. Sınava giren öğrencilerin matematik doğru sayısı yüzdeleri.
- MEB, 2020 LGS Merkezî Sınavla Yerleşen Öğrencilerin Performansı, PDF s.19, Grafik 2. Yerleşen öğrencilerin matematik doğru sayısı yüzdeleri.
- MEB, 2021 LGS Merkezî Yerleştirme Raporu, PDF s.19, Grafik 2. Yerleşen öğrencilerin matematik doğru sayısı yüzdeleri.
- MEB, 2022 Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Raporu, PDF s.30, Grafik 6. Sınava giren öğrencilerin matematik doğru sayısı yüzdeleri.
Sayfa numaraları PDF görüntüleyicideki fiziksel sayfalardır. 2019-2022 yüzdeleri raporlarda basılı iki ondalıklı etiketlerdir; 2018 öğrenci sayıları grafik geometrisinden geri kazanılmıştır.
Bu sayfadaki sayılar MEB ve ÖDSGM merkezî sınav ve yerleştirme raporları üzerinden derlenmiştir; her sayının kaynağı ve sayfa numarası “Kaynaklar” bölümünde yazılıdır. Kavram yanılgısı verileri, YÖK Ulusal Tez Merkezi'nde erişime açık 31 çalışmadan (11 yüksek lisans tezi, 20 dergi makalesi) derlenen envanterden gelir; bu 31 çalışmanın 31'i de Maarif Modeli öncesi müfredatla yürütülmüştür. Yöntem ve bilinen sınırlar: yöntem sayfası. Son güncelleme: 09.09.2026.