MEB, her alt test için iç tutarlılık (güvenirlik) katsayısı yayımlar. Matematikte bu sayı 2018'de 0,65 iken 2026'da 0,86'dır ve sekiz yılın yalnız ikisinde altı testin en düşüğü olmuştur. 2018'de en düşüktü, 2026'da değil. Katsayı testin kendi iç tutarlılığını anlatır; sınavın kolaylığını, adilliğini veya tek bir öğrencinin puanının doğruluğunu göstermez.
2023 için güvenirlik katsayısı yayımlanmamıştır: seri sekiz yıllıktır, kesintisiz değildir. 2018 değeri ise adı merkezî sınavla yerleşen öğrencilerin performansı olan rapordan gelir; o yılın grubu diğer yılların grubuyla birebir aynı değildir.
Matematik testinin güvenirliği 2018'de altı testin en düşüğüydü, bugün hâlâ en düşük mü?
Seri tek yönlü değildir. Matematik 2018'de 0,65 ile altı testin en düşüğü, 2025'te 0,88 ile en yükseğidir. 2020'de yine en düşük çıkmıştır, ama o yıl değeri 0,77'dir. Kalan beş yılda en düşük değer din kültürüne ya da inkılap tarihine aittir. 2026'da matematik 0,86 ile üçüncü sıradadır.
| Yıl | Matematik | Türkçe | Fen bilimleri | İnkılap tarihi | Din kültürü | Yabancı dil | O yılın en düşüğü |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2018 | 0,65 | 0,84 | 0,80 | 0,78 | 0,83 | 0,84 | Matematik |
| 2019 | 0,84 | 0,87 | 0,84 | 0,82 | 0,73 | 0,86 | Din kültürü |
| 2020 | 0,77 | 0,82 | 0,86 | 0,82 | 0,79 | 0,87 | Matematik |
| 2021 | 0,76 | 0,82 | 0,84 | 0,76 | 0,73 | 0,86 | Din kültürü |
| 2022 | 0,84 | 0,81 | 0,84 | 0,70 | 0,76 | 0,86 | İnkılap tarihi |
| 2023 | Yayımlanmış kayıt yok | ||||||
| 2024 | 0,87 | 0,83 | 0,87 | 0,78 | 0,75 | 0,88 | Din kültürü |
| 2025 | 0,88 | 0,82 | 0,87 | 0,76 | 0,75 | 0,87 | Din kültürü |
| 2026 | 0,86 | 0,82 | 0,87 | 0,81 | 0,72 | 0,88 | Din kültürü |
2023 satırı boştur: ölçüt o yıl hiç yayımlanmadı, dolayısıyla 2018 ile 2026 arasında kesintisiz bir seri kurulamaz. 2024 değeri de ayrı bir 2024 raporundan değil, 2025 tarihli raporun 14. sayfasındaki karşılaştırma tablosundan gelir. Aynı iki künye sorusu ayırt edicilik sayfasında ayrıntılı olarak yanıtlanıyor.
MEB'in kendi raporu 2018 matematik testi için uygun görülen seviyenin altında mı diyor?
Eşik raporların tablolarında değil, gövde metnindedir. Raporlar KR-20 katsayısının 0,70 ve üzerindeki değerlerini, sosyal bilimlerde kullanılan ölçme araçlarının yeterli iç tutarlılığına kanıt sayar. Aynı cümle 2018 (PDF s. 17), 2019 (s. 19), 2020 (s. 22), 2021 (s. 20) ve 2022 (s. 24) raporlarında geçer; 2025 (s. 9) ve 2026 (s. 15) raporları KR-20 adını kullanmadan aynı eşiği tekrarlar. Katsayının kendi tanımı sözlük sayfasındadır.
2018 raporu eşiği yazdıktan sonra matematiği adıyla ayırır: iç güvenirlik katsayıları matematik dışındaki tüm alt testlerde uygun görülen seviyenin üzerindedir. Nedenini de aynı sayfada yazar; matematik sorularındaki yüksek boş bırakılma oranları. Boş bırakma oranlarının kendisi ve hangi gruba ait olduğu ayrı bir sayfanın konusudur. 2020'de matematik yine en düşük çıkmıştır, ama 0,77 eşiğin üstündedir ve o raporun cümlesi tüm alt testleri yeterli sayar.
Güvenirliğin yükselmesi sınavın kolaylaştığı ya da çocuğumun puanının daha doğru ölçüldüğü anlamına mı geliyor?
Aynı tabloda üç ayrı sütun vardır: ortalama madde güçlüğü, ortalama madde ayırt ediciliği ve iç tutarlılık katsayısı. Matematiğin güçlüğü sekiz yılda 0,24'ten 0,28'e gelmiş, iç tutarlılığı 0,65'ten 0,86'ya çıkmıştır. Katsayı test düzeyindedir ve sınava giren öğrenciler üzerinden hesaplanır; tek bir öğrencinin puanının hata payı bu raporlarda yer almaz.
| Matematik alt testi | 2018 | 2026 |
|---|---|---|
| Soru sayısı | 20 | 20 |
| Ortalama madde güçlüğü | 0,24 | 0,28 |
| Ortalama madde ayırt ediciliği | 0,31 | 0,52 |
| İç tutarlılık (güvenirlik) katsayısı | 0,65 | 0,86 |
Aynı değer birden çok raporda ve tabloda görünüyor, bu kaç ölçüm demek?
Tek ölçüm demek. Üç yılın değerleri hem merkezî sınav raporunda hem de o yılın yerleştirme raporunda basılıdır ve altı alt testin altısında birebir aynıdır; yerleştirme raporu tabloyu verirken merkezî sınavın kendi analizine kaynak gösterir. 2025 değeri ise aynı raporun iki ayrı tablosunda görünür ve bu iki tablonun başlıkları birbirinden farklıdır.
| Yıl | Birinci künye | İkinci künye | Matematik değeri |
|---|---|---|---|
| 2019 | 2019 merkezî sınav raporu, Tablo 5 (s. 18) | 2019 ilk yerleştirme raporu, Tablo 3 (s. 15) | 0,84 ve 0,84 |
| 2020 | 2020 merkezî sınav raporu, Tablo 5 (s. 21) | 2020 yerleşen performansı raporu, Tablo 3 (s. 15) | 0,77 ve 0,77 |
| 2021 | 2021 merkezî sınav raporu, Tablo 5 (s. 19) | 2021 merkezî yerleştirme raporu, Tablo 3 (s. 15) | 0,76 ve 0,76 |
| 2025 | 2025 merkezî sınav raporu, Tablo 8 (s. 9) | Aynı rapor, Tablo 13 (s. 14) | 0,88 ve 0,88 |
2025 raporunun Tablo 13 başlığı madde güvenirlik katsayıları, Tablo 8 başlığı güvenirlik katsayıları, 2026 raporununki iç tutarlılık (güvenirlik) katsayısıdır. Üç başlık da alt test düzeyinde tek bir sayı verir; tek tek soruların güvenirliği değildir.
Din kültürünün güvenirliği düşerken matematiğinki yükselmiş, bu iki testi yan yana koyabilir miyim?
Sınırlı biçimde. 2018 ile 2026 arasında matematiğin katsayısı 0,21 puan yükselmiş, din kültürününki 0,11 puan düşmüştür. Bu iki fark raporlarda yazılı değildir; iki yılın yayımlanmış değerleri çıkarılarak bulunmuştur. Matematik 20, din kültürü 10 sorudur. Raporlar bu iki testin katsayısını birbiriyle karşılaştırmaz; her değer kendi testinin iç tutarlılığıdır.
Güvenirlik ile ayırt edicilik aynı tabloda yan yana duruyor, ikisi aynı şeyi mi ölçüyor?
Hayır. 2026 raporunun Tablo 8'inde matematik için ortalama madde ayırt ediciliği 0,52, iç tutarlılık katsayısı 0,86 olarak ayrı sütunlarda verilir. Ayırt edicilik soruların bilenle bilmeyeni ayırma gücüyle ilgilidir; iç tutarlılık ise testteki soruların birbiriyle uyumunu anlatır. Ayırt ediciliğin cetveli ve düzeyleri bu konunun kapsamı dışındadır.
Derste ne görüyorum
Güvenilirliğin artması demek adaletli bir ölçüm yapabilmek adına önemlidir. Çünkü bu sınav öğrencilerin hayatlarını doğrudan etkiler ve güvenilir bir sınavın olması önemlidir. Güvenirliği düşük bir sınavda öğrencilerden şunu çok net duyabiliyoruz "Hocam zaten çok zor soruyorlar yapamam", "Hocam bu konulardan çok daha fazla soruyorlar o yüzden sadece bunlara çalışacam." , "Hocam zaten bunları sorunca çok zor soruyorlar çalışmama gerek yok." Bu örnekler çok daha fazla arttırılabilir ve hepsini ortak bir noktası var: öğrenci öğrenilmiş çaresizliğe sürükleniyor. Öğrenilmiş çaresizlik yaşayan öğrenci denemez, denemeyen öğrenci başaramaz. Öğrencileri öğrenilmiş çaresizliğe sürükleyerek bir ülkenin, bir toplumun başarı oranını arttıramazsınız. Bu yüzden öğrencilerin hem psikolojisi hem de geleceği adına güvenilir bir test gerekli değil, zorunludur.
— Muhammed Erin
30 dakika ücretsiz deneme dersiyle başlayalım.
Zaman kaybetmeyelim, hemen 30 dakikalık ücretsiz deneme dersinde öğrencinin düzeyine göre sorular çözelim; ilk gözlemlerimizi ve önerdiğimiz çalışma yönünü paylaşalım. Deneme dersinin kapsamı, koşulları ve kimler için uygun olduğu: ana sayfadaki ayrıntılı açıklama.
Son adım: mesajı WhatsApp'tan gönderin
Cevaplarınız hazır bir mesaj olarak WhatsApp'ta açıldı. WhatsApp mesajınızı gönderin; deneme dersinin uygun saatini birlikte belirleyelim. Ders Zoom üzerinden, birebir ve ücretsizdir. Uygun olmadığını düşünürsek bunu da açıkça söyleriz.
WhatsApp açılmadıysa mesajı buradan açın.
Bu sayfanın sınırı
Buradaki değerler matematik alt testinin tamamına aittir; tek tek soruların ya da tek bir öğrencinin puanının güvenirliğini vermez. 2023 için yayımlanmış kayıt yoktur. 2018 değeri merkezî sınavla yerleşen öğrencilerin performans raporundan gelir. Katsayının neden yükseldiğini raporlar yalnız 2018 için açıklar; kalan yıllar için bir neden yazılı değildir ve bu sayfa da tahmin yürütmez.
Sık sorulan sorular
Hayır. Matematik, kayıtlı sekiz yılın yalnız ikisinde altı testin en düşüğüdür: 2018'de 0,65 ve 2020'de 0,77. 2019, 2021, 2024, 2025 ve 2026'da en düşük değer din kültürüne, 2022'de inkılap tarihine aittir. 2025'te matematik 0,88 ile altı testin en yükseğidir. 2026'da 0,86 ile üçüncü sıradadır; yabancı dil 0,88, fen bilimleri 0,87'dir.
Evet. 2018 raporu KR-20 katsayısının 0,70 ve üzerindeki değerlerini yeterli iç tutarlılık kanıtı sayar ve hemen ardından iç güvenirlik katsayılarının matematik dışındaki tüm alt testlerde psikometrik açıdan uygun görülen seviyenin üzerinde olduğunu yazar (2018 merkezî sınav raporu, PDF sayfa 17). Matematiğin 0,65'i sekiz yıllık matematik serisinde 0,70 eşiğinin altında kalan tek değerdir. Hüküm raporun kendisinindir.
Hayır. 2020'de matematiğin değeri 0,77'dir ve raporun kendi 0,70 eşiğinin üstündedir; 2020 raporu güvenirlik katsayılarının tüm alt testlerde uygun görülen seviyenin üzerinde olduğunu yazar (PDF sayfa 22). 2018'de ise 0,65 eşiğin altındaydı. Altı test içinde en düşük olmak ile raporun yeterli saydığı bandın altında kalmak ayrı iki durumdur. Aynı rapor 2020 sınavının kapsamının salgın nedeniyle daraldığını da belirtir.
Var. 2018 merkezî sınav raporu, matematik alt testindeki sorularda görülen yüksek boş bırakılma oranlarının bu alt teste ilişkin iç tutarlılık katsayısının görece düşük olmasında etkili olduğunu yazar (PDF sayfa 17) ve okuru kendi 2.2 bölümüne yönlendirir. Neden Lemma'nın yorumu değil, raporun kendi açıklamasıdır. Boş bırakma oranlarının hangi gruba ait olduğu ayrı bir sayfanın konusudur.
Hayır. Güvenirlik ile güçlük aynı tabloda ayrı sütunlardır. Matematiğin ortalama madde güçlüğü 2018'de 0,24, 2026'da 0,28'dir; iç tutarlılık ise 0,65'ten 0,86'ya çıkmıştır. Güçlük neredeyse yerinde dururken güvenirlik yükselmiştir. İç tutarlılık, testteki soruların birbiriyle ne kadar tutarlı ölçtüğünü anlatır; sınavın kolaylaştığını, zorlaştığını veya daha adil olduğunu göstermez.
Doğrudan değil. Bu katsayı test düzeyinde bir sayıdır: MEB onu alt test başına, sınava giren öğrenciler üzerinden hesaplayıp yayımlar. Tek bir öğrencinin puanının ne kadar sapabileceğini gösteren bir ölçüm bu raporlarda bulunmaz. Bu yüzden 0,86'yı tek bir çocuğun puanına çevirmek, kaynakta olmayan bir hesap yapmak olur. Yüksek katsayı testin bütünü için tutarlılık kanıtıdır.
Hayır. 2025 raporunun 14. sayfasındaki Tablo 13 bu başlığı taşır, ama içindeki değerler alt test başınadır: matematik için tek bir sayı, 0,88 verilir. Aynı raporun 9. sayfasındaki Tablo 8 aynı sütuna yalnızca güvenirlik katsayıları der; 2026 raporu ise iç tutarlılık katsayısı adını kullanır. Adlandırma raporlar arasında değişir, ölçümün düzeyi değişmez.
Hayır. 2019, 2020 ve 2021 için değerler hem o yılın merkezî sınav raporunda hem de yerleştirme raporunda basılıdır ve altı alt testin altısında birebir aynıdır. Yerleştirme raporu tabloyu verirken merkezî sınavın kendi analizine kaynak gösterir. Yani ikinci bir ölçüm yoktur, aynı tablo yeniden basılmıştır. Bu yüzden seride her yıl tek bir değerle sayılır.
Sınırlı biçimde. Matematik 2018'de 0,65'ten 2026'da 0,86'ya çıkmış, din kültürü aynı yıllarda 0,83'ten 0,72'ye inmiştir; bu iki fark raporlarda yazılı değildir, iki yılın yayımlanmış değerleri çıkarılarak bulunmuştur. İki testin soru sayısı da farklıdır: matematik 20, din kültürü 10 sorudur. Raporlar bu iki testin katsayısını birbiriyle karşılaştırmaz; her değer kendi testinin iç tutarlılığıdır.
Hayır, iki ayrı sütundur. 2026 raporunun 15. sayfasındaki Tablo 8'de matematik için ortalama madde ayırt ediciliği 0,52, iç tutarlılık katsayısı 0,86 olarak ayrı ayrı verilir. Ayırt edicilik soruların bilenle bilmeyeni ayırma gücüyle, iç tutarlılık ise testteki soruların birbiriyle uyumuyla ilgilidir. Ayırt ediciliğin kendi cetveli ve düzeyleri ayrı bir sayfada anlatılır.
Kaynaklar
- MEB, 2018 LGS Merkezî Sınavla Yerleşen Öğrencilerin Performansı raporu, madde analizi ve iç tutarlılık Tablo 6 ile eşik paragrafı (PDF s. 17); soru sayıları Tablo 1 (PDF s. 13).
- MEB, 2019 ortaöğretim kurumlarına ilişkin merkezî sınav raporu, Tablo 5 (PDF s. 18) ve eşik paragrafı (PDF s. 19).
- ÖDSGM, 2020 ortaöğretim kurumlarına ilişkin merkezî sınav raporu, Tablo 5 (PDF s. 21) ve eşik paragrafı (PDF s. 22).
- MEB, 2021 ortaöğretim kurumlarına ilişkin merkezî sınav raporu, Tablo 5 (PDF s. 19) ve eşik paragrafı (PDF s. 20).
- MEB, 2022 ortaöğretim kurumlarına ilişkin merkezî sınav raporu, Tablo 5 (PDF s. 22) ve eşik paragrafı (PDF s. 24).
- MEB, 2025 LGS kapsamında merkezî sınav raporu, Tablo 8 (PDF s. 9) ve Tablo 13 (PDF s. 14).
- ÖDSGM, 2026 LGS kapsamında merkezî sınav raporu, Tablo 8 (PDF s. 15) ve soru sayıları Tablo 6 (PDF s. 10).
- 2019, 2020 ve 2021 yerleştirme raporlarının Tablo 3 künyeleri; üçü de merkezî sınav analizine kaynak gösterir.
Sayfa numaraları PDF görüntüleyicideki fiziksel sayfalardır. Değerler, resmî raporlardan derlenen veri tablosunun kr20, gucluk, ayirt_edicilik ve soru_sayisi kayıtlarından alınmıştır. 2018 ile 2026 arasındaki 0,21 ve 0,11 puanlık farklar kaynakta yazılı değildir; iki yılın yayımlanmış değerleri çıkarılarak hesaplanmıştır.
Bu sayfadaki sayılar MEB ve ÖDSGM merkezî sınav ile yerleştirme raporları üzerinden derlenmiştir; her sayının kaynağı ve sayfa numarası "Kaynaklar" bölümünde yazılıdır. Kavram yanılgısı verileri, YÖK Ulusal Tez Merkezi'nde erişime açık 31 çalışmadan (11 yüksek lisans tezi, 20 dergi makalesi) derlenen envanterden gelir; bu 31 çalışmanın 31'i de Maarif Modeli öncesi müfredatla yürütülmüştür. Yöntem ve bilinen sınırlar: yöntem sayfası. Son güncelleme: 05.10.2026.