Ayırt edicilik, bir sorunun ya da testin konuyu bilen öğrenciyle bilmeyeni ne kadar ayırabildiğini anlatan 0 ile 1 arasındaki katsayıdır. Yüksek değer daha güçlü ayrım demektir; güçlükle aynı ölçü değildir. MEB’in sınava girenler için matematik değeri 2026’da 0,52’dir. Bu sayı tek bir sorunun değil, alt testin ortalama ayırt ediciliğidir.
Yıllık ana seri test düzeyindedir. Soru düzeyindeki 21 kayıt ise LGS’ye değil, ÖDSGM’nin ayrı 2019 8. sınıf matematik araştırmasına aittir.
MEB bir matematik testinin bilenle bilmeyeni ayırma gücünü hangi sayıyla gösteriyor?
MEB raporlarındaki ayırt edicilik değeri, alt testin bilenle bilmeyeni ayırma gücünü anlatır. Değer büyüdükçe ayrım güçlenir. Bu katsayı testin kaç kişiye zor geldiğini anlatan güçlük ölçüsü değildir. Yıllık tablolar matematiğin tamamı için ortalama değer verir; tek bir sorunun kalitesine doğrudan hüküm kurdurmaz.
Matematiğin ayırt ediciliği yıllar içinde nasıl değişti?
Sınava girenler için seri tek yönlü değildir. 2019’da 0,57’ye çıkan değer 2020’de 0,30’a düşmüş, son üç kayıt 0,52-0,56 bandında kalmıştır. 2023 boşluğu kapatılmadan “kesintisiz yükseliş” denemez. 2024 değeri de ayrı bir 2024 raporundan değil, 2025 raporunun karşılaştırma tablosundan gelir.
| Veri yılı | Matematik ayırt ediciliği | Kaynak tablo |
|---|---|---|
| 2018 | 0,31 | 2018 raporu, Tablo 6 |
| 2019 | 0,57 | 2019 raporu, Tablo 5 |
| 2020 | 0,30 | 2020 raporu, Tablo 5 |
| 2021 | 0,31 | 2021 raporu, Tablo 5 |
| 2022 | 0,44 | 2022 raporu, Tablo 5 |
| 2023 | Yayımlanmış kayıt yok | — |
| 2024 | 0,53 | 2025 raporu, Tablo 11 |
| 2025 | 0,56 | 2025 raporu, Tablo 8 |
| 2026 | 0,52 | 2026 raporu, Tablo 8 |
Popülasyon: sınava giren öğrenciler. 2025 için Tablo 8 ana künye seçildi; Tablo 11’deki aynı altı değer ikinci gözlem sayılmadı.
0,31 ve 0,56 hangi düzeylere düşüyor?
2020 raporunun beş bantlı cetvelinde 0,31 “yeterli”, 0,56 “çok yüksek” düzeydedir ve 0,50 sınırı çok yüksek banda dahildir. Fakat 2025 raporunun cetveli aynı değildir: “çok yüksek” satırı yoktur, 0,40 ve üzeri “yüksek” diye adlandırılır. Cetvel ölçüm değil, raporun değerleri adlandırma biçimidir.
| Düzey | 2020 beş bantlı cetvel | 2025 dört bantlı cetvel |
|---|---|---|
| Çok yüksek | 0,50 ve üzeri | Bu adla satır yok |
| Yüksek | 0,40-0,49 | 0,40 ve üzeri |
| Yeterli | 0,30-0,39 | 0,30-0,39 |
| Geliştirilebilir | 0,20-0,29 | 0,20-0,29 |
| Yetersiz | 0,20’nin altı | 0,20’nin altı |
2025’te aynı 0,56 neden iki tabloda görünüyor?
Tablo 8, 2025 alt test değerlerini verir. Tablo 11 ise 2024 ile 2025’i karşılaştırırken 2025’in aynı altı değerini yeniden yazar. Bu tekrar yeni ölçüm değildir. Aynı yıl içinde en yüksek değer de matematiğe ait değildir: yabancı dil 0,67’dir; matematik 0,56 ile inkılap tarihiyle aynı değeri taşır.
| Alt test | 2025 ayırt ediciliği |
|---|---|
| Türkçe | 0,47 |
| İnkılap tarihi | 0,56 |
| Din kültürü | 0,55 |
| Yabancı dil | 0,67 |
| Matematik | 0,56 |
| Fen bilimleri | 0,53 |
2019’daki soru bazlı değerler LGS sorularına mı ait?
Hayır. Bu 21 madde, ÖDSGM’nin ayrı 8. sınıf matematik araştırmasındadır. Çoktan seçmeli testin toplu değeri 0,61’dir; tek tek madde değerleri 0,39 ile 0,74 arasında değişir. Veri kaydındaki soru_N etiketi basılı numara değildir: örneğin soru_2, basılı 11. maddeyi gösterir.
| Kayıt düzeyi | Ayırt edicilik | Doğru okuma |
|---|---|---|
| Çoktan seçmeli test | 0,61 | Testin toplu değeri |
soru_1 | 0,52 | Basılı 10. madde |
soru_2 | 0,74 | Basılı 11. madde |
soru_13 | 0,39 | Basılı 22. madde |
soru_21 | 0,50 | Basılı 30. madde |
Derste ne görüyorum
Ayırt edici soru deyince aklımıza çözülmesi çok zor, uzaydan gelmiş sorular geliyor. Ama ayırt edici sorular genelde daha fazla muhakeme gerektiren bu yüzden çözüme ulaşmak için daha fazla basamak gerektiren sorulardır. Bilenle bilmeyeni ayırabilme özelliği sayesinde testin hedeflenen başarıya ulaşmasını sağlar. Bir LGS sınavında ayırt edici soru sayısı fazla olan ve bu doğrultuda başarı oranlarının düştüğü bir testte standart sapma artar. Bu da öğrenci için aslında çok büyük bir fırsat haline gelir.
— Muhammed Erin
30 dakika ücretsiz deneme dersiyle başlayalım.
Zaman kaybetmeyelim, hemen 30 dakikalık ücretsiz deneme dersinde öğrencinin düzeyine göre sorular çözelim; ilk gözlemlerimizi ve önerdiğimiz çalışma yönünü paylaşalım. Deneme dersinin kapsamı, koşulları ve kimler için uygun olduğu: ana sayfadaki ayrıntılı açıklama.
Son adım: mesajı WhatsApp'tan gönderin
Cevaplarınız hazır bir mesaj olarak WhatsApp'ta açıldı. WhatsApp mesajınızı gönderin; deneme dersinin uygun saatini birlikte belirleyelim. Ders Zoom üzerinden, birebir ve ücretsizdir. Uygun olmadığını düşünürsek bunu da açıkça söyleriz.
WhatsApp açılmadıysa mesajı buradan açın.
Bu sayfanın sınırı
Yıllık değerler matematik alt testinin ortalamasıdır; tek tek LGS sorularının ayırt ediciliğini vermez. 2023 kaydı yoktur. 2019’daki 21 madde ayrı bir 8. sınıf araştırmasına aittir. Ayırt edicilik, bir sorunun neden iyi ya da zayıf ayrım yaptığını tek başına açıklamaz ve güçlük ölçüsü yerine kullanılamaz.
Sık sorulan sorular
MEB raporlarında bu ölçünün adı ayırt ediciliktir. Ayırt edicilik, sorunun ya da testin konuyu bilen öğrenciyle bilmeyeni ne kadar ayırabildiğini anlatır. Değer yükseldikçe ayırma gücü artar. Alt test tablosundaki sayı, matematik testinin ortalama ayırt ediciliğidir; tek bir sorunun değeri değildir ve testin kolaylığını ya da zorluğunu göstermez.
2020 merkezî sınav raporunun Tablo 6 cetvelinde 0,31 “yeterli” bandına, 0,56 ise “çok yüksek” bandına düşer. Çünkü cetvel 0,30-0,39 aralığını yeterli, 0,50 ve üzerini çok yüksek diye adlandırır. Bunlar iki ayrı yılın matematik ölçümleridir; cetvel satırları ise ölçüm değil, değerleri adlandırmak için kullanılan sınıflandırmadır.
Hayır. İki uç yılı seçmek, farklı yıllarda uygulanan testlerin sorularının tek tek iyileştiğini kanıtlamaz. Sınava girenler için matematik serisi 2018’de 0,31, 2019’da 0,57, 2020’de 0,30, 2021’de 0,31, 2022’de 0,44, 2024’te 0,53, 2025’te 0,56 ve 2026’da 0,52’dir. Seri dalgalıdır; 2023 için kayıt yoktur. Son üç değer 0,52-0,56 bandındadır.
Aynı değildir. 2020-2022 raporlarındaki cetvel beş bant taşır ve 0,50’den itibaren “çok yüksek” der. 2025 raporunun Tablo 12 cetvelinde ise dört bant vardır; “çok yüksek” satırı bulunmaz ve 0,40 ile üzeri doğrudan “yüksek” diye adlandırılır. Bu nedenle bir değeri yorumlarken cetvelin hangi rapor yılına ait olduğu mutlaka yazılmalıdır.
Hayır. Soru bazlı 21 kayıt, 2019 LGS matematik testinin madde analizi değildir. Bunlar ÖDSGM’nin ayrı bir 8. sınıf matematik araştırmasına katılan öğrencilerden gelen kayıtlardır. Bu nedenle “2019 LGS’nin şu sorusu” biçiminde kullanılamaz. Araştırmanın test düzeyi ve madde düzeyi sonuçları yalnız kendi katılımcı grubu ve kendi soru seti için okunmalıdır.
Hayır. 2025 Tablo 8’de yabancı dil 0,67 ile en yüksek değerdedir. Matematik 0,56’dır ve inkılap tarihi de 0,56’dır; din kültürü 0,55, fen bilimleri 0,53, Türkçe 0,47 olarak verilir. Matematik bu tabloda en yüksek değildir ve tek başına ikinci de değildir; 0,56 değerini inkılap tarihiyle paylaşır.
Kaynaklar
- MEB, 2018 LGS Merkezî Sınavla Yerleşen Öğrencilerin Performansı raporu, ayırt edicilik cetveli Tablo 5 (PDF s. 16) ve madde analizi Tablo 6 (PDF s. 17).
- MEB, 2019 ortaöğretim kurumlarına ilişkin merkezî sınav raporu, madde analizi Tablo 5 (PDF s. 18).
- ÖDSGM, 2020 ortaöğretim kurumlarına ilişkin merkezî sınav raporu, madde analizi Tablo 5 (PDF s. 21) ve ayırt edicilik cetveli Tablo 6 (PDF s. 22).
- MEB, 2021 ortaöğretim kurumlarına ilişkin merkezî sınav raporu, madde analizi Tablo 5 (PDF s. 19).
- MEB, 2022 ortaöğretim kurumlarına ilişkin merkezî sınav raporu, madde analizi Tablo 5 (PDF s. 22) ve cetvel Tablo 6 (PDF s. 23).
- MEB, 2025 LGS kapsamında merkezî sınav raporu, Tablo 8 (PDF s. 9), Tablo 11 ve Tablo 12 (PDF s. 13).
- ÖDSGM, 2026 LGS kapsamında merkezî sınav raporu, Tablo 8 (PDF s. 15).
- ÖDSGM, 2019 Matematik Araştırması 8. Sınıf raporu, test düzeyi PDF s. 4 ve soru analizleri PDF s. 21-41.
Sayfa numaraları PDF görüntüleyicideki fiziksel sayfalardır. Değerler, resmî raporlardan oluşturulan veri tablosunun ayirt_edicilik ve ayirt_edicilik_olcutu kayıtlarından alınmıştır.
İlgili sayfalar
Bu sayfadaki sayılar MEB ve ÖDSGM merkezî sınav raporları ile 2019 Matematik Araştırması üzerinden derlenmiştir; her sayının kaynağı ve sayfa numarası “Kaynaklar” bölümünde yazılıdır. Kavram yanılgısı verileri, YÖK Ulusal Tez Merkezi'nde erişime açık 31 çalışmadan (11 yüksek lisans tezi, 20 dergi makalesi) derlenen envanterden gelir; bu 31 çalışmanın 31'i de Maarif Modeli öncesi müfredatla yürütülmüştür. Yöntem ve bilinen sınırlar: yöntem sayfası. Son güncelleme: 05.10.2026.